Eerste moeilijkheid is om je schaduw te herkennen bij jezelf en bij anderen. Dan pas kan je hem erkennen en aanvaarden bij anderen en nadien bij jezelf. Nadien zal er sociale ontplooiing plaatsvinden en een innerlijke ontplooiing en kan je ook een gevolg aan je schaduw geven.
Je ontkomt niet aan een dilemma door een van beide polen te negeren,
Mensen leven steeds in uitersten; liefhebben – haten, emoties uiten – onderdrukken, werken –
rusten,…
Waar het op aan komt, is dat je de spanning tussen beide op je neemt. wat eerst tegengesteld was,
wordt nu complementair.
Bv Bij woede (zenfilosofie): je handelt niet met woede, maar mag ze ook niet verdringen. Je moet het aanvaarden.
(Jung) Je moet je overgeven aan het diepere-ik (het zelf, imago dei). Het komt tussenbeide om
conflicten tot een geheel te maken. Dit is de zelf-wording. (niet Ik, ik moet losgelaten worden).
Hierdoor krijg je een grotere rijpheid en kan zichzelf zijn. Bij het gevoel van zelfachting, hoort ook de
verzoening met de levensgeschiedenis. Dan pas kan het ons waarde geven.
Wie zich aan zijn leven vastklampt verliest het, maar wie zijn leven prijsgeeft, zal het behouden. Je
moet je niet vastklampen aan je ego, als je het prijsgeeft krijg je een nieuwe kijk op de wereld vanuit het zelf.
Momenten waarin je leven een grote puinhoop lijkt (break-down) kunnen vaak momenten zijn
waarin iets nieuws wordt opgebouwd wat boven jezelf uitstijgt. (break through)
Freud : onbewuste is een wereld van chaotische krachten die klaarstaan om het bewuste te overspoelen. (als een vulkaan). Het bewusten moet hiervoor een heel verdedigingssysteem uitwerken.
Nietzsche: onbewuste is chaotisch, maar niet negatief bedoeld; hier zit spontaniteit . Vindt het niet nodig om je te verdedigen tegen het onbewuste.
Jung: onbewuste is geheel van tegengestelde en aanvullende krachten. Belangrijk ze te structureren. Ego en schaduw moeten in een goed dynamisch evenwicht staan.
