TRANSACTIEKOSTEN = kosten m.b.t. afstemming vraag en aanbod

(bij ondernemingsrelatie: controlekosten en coördinatiekosten)

Keuze (hoe meer van onderstaande, hoe beter onderneminsrelatie):

• Onzekerheid
• Frequentie van transacties
• IDIOSYNCRATISCHE INVESTERINGEN
  • = investeringen die noodzakelijk zijn in het kader van de relatie tussen 2 partners, maar die daarbuiten geen nut hebben.
  • Quasi-rente = vergoeding voor het uitvoeren van de transactiespecifieke investering
  • Hold-up = partner die investeringen heeft gedaan wordt in nauw gedreven door andere partner
    • àstijging transactiekosten:
      • Meer onderhandelingen
      • Opvangmogelijkheden voorzien
      • Wantrouwen ontstaan
      • Partijen met hold-up bedreigd, zullen minder geneigd zijn om verder in relatiespecifieke middelen te investeren à optimale productiekost kan niet worden bereikt
    • Oplossen door verticale integratie:
      • Interne organisatie van transactie schept bijkomende mogelijkheden
      • Interne transacties zijn herhaaldelijk à schept vertrouwen
      • Sociologische en bedrijfsculturele invloeden leiden bedrijfsinterne partijen tot samenwerking

Contracten spelen belangrijke rol bij transacties:

• Specificeert alle rechten en plichten
• Sluit opportunisme uit
• In praktijk niet altijd compleet, wegens beperktheid menselijke ratio en gebrek aan objectieve criteria en metingen.

Productieketen- afweging tussen zelf activiteiten doen of uitbesteden

-MAKE OR BUY (MoB-beslissing)

Voordeel marktrelatie (buy):

• Inefficiënties worden blootgelegd, weg gefilterd en vervangen

Nadeel marktrelatie:

• Meer coördinatieproblemen
• Verlies van informatie
• Hoge transactiekosten

Bepaald door:

• Schaaleconomieën (Economies of scale):
  • Gemiddelde kost per eenheid daalt bij hoger productievolume
• Economieën van bereik/afzet (Economies of scope):
  • Meerdere verschillende producten aanbieden

Grootschaligheidàinefficiënties:

• Hogere arbeidskosten
• Complexe bureaucratie
• Verlies gespecialiseerde bedrijfsmiddelen

Economisch: bestaan organisaties niet evident (klassieke micro-economisch marktmodel)-voorkeur aan marktrelatie

Bestaan ondernemingen-THEORIES OF THE FIRM:

• Waarom ondernemingsrelatie ipv contractuele marktrelatie?
• Wat bepaald schaal en scope van activiteiten van organisatie?

Markt en hiërarchie als vormen van interactie tussen individuen

MARKTRELATIE: marktafspraken

ONDERNEMINGSRELATIE: hiërarchische afspraken

Keuze - relatie waarin kosten de baten meest overtreffen

Y+Z – (Y+Z) > 0