Cattell was één van de eersten die bij Wundt zijn Ph.D. haalde. Veel van Cattell’s experimenten voerde hij op zichzelf uit, o.a. naar roken, drank, koffie, conditie. In dit opzicht leek hij veel op Galton.

In zijn paper Mental Tests and Measurements beschreef hij een tiental mentale testen (dit was ook de eerste keer dat de term mental test werd gebruik). Hij liet zijn studenten een test doen bij aanvang van het jaar. Uiteindelijk wist een student van Cattell, Clark Wissler, aan te tonen m.b.v. Pearson’s correlatiecoëfficiënt dat er geen correlaties zijn tussen de Cattell test en behaalde resultaten. Testen naar hogere mentale functies waren noodzakelijk.

Cattell concludeerde uit een onderzoek naar herinneringen dat onze herinneringen vaak minder betrouwbaar zijn dan we denken.

Hij liet studenten grijstinten beoordelen (dit kwam overeen met de resultaten van meetinstrumenten). Hierna liet hij hen ook psychologen indelen. Hij deed, in Galtonische traditie, ook onderzoek naar de achtergronden van die psychologen. Hij was eveneens een voorstander van eugenetica.

Hij werkte als professor op Columbia University en uiteindelijk heeft hij daar 50 Ph.D.’s begeleidt. Hij had veel kritiek op het bestuur van de universiteit en door zijn weerstand tegen Amerikaanse inmenging in de 1^ste WW kon hij vertrekken.

Toen hij vertrokken was kocht hij de rechten op het blad Science for slechts 25 dollar en had het geluk de ontdekking van X-rays door Wilhelm Roentgen te plaatsen. Op een bepaald moment bracht Cattell 7 bladen uit. Hij was de eerste wetenschapper die publiceerde, promootte en als bedrijfsman optrad.

Galton was een veelzijdig man, hij vond de weerkaart uit, ontdekte de anticycloon, vingerafdruk, etc etc. Voor de psych. vooral belangrijk voor zijn mentale testen en onderzoek naar menselijke erfelijkheid.

Galton kwam uit een rijke familie en hoefde dus niet te werken. Zijn reisverslag Tropical South Africa was een hit. Hij was ongewoon in dat hij zich niet superieur achtte tegenover de lokale bewoners. Zijn boek stond vol van de praktische tips.

Een tik van Galton was om alles te tellen. Zo telde hij het aantal ‘wriemels’ dat personen vertonen (jongeren veel meer dan ouderen). Hij onderzocht in de eerste psychometrische kliniek zeker 17.000 mensen op fysieke en enkele mentale eigenschappen. Hij ontdekte bijv. dat ouderen steeds minder hoge tonen horen. Ook had hij sexistische conclusies waarin hij concludeerde dat mannen gevoeliger zijn in hun onderscheidingsgevoel (betere smaakontwikkeling). Toen hij personen vroeg over waarnemingen tijdens het ontbijt (verlichting, kleuren, detail, personen aan tafel) bleek dat wetenschappers en wiskundigen dit het slechtst konden beantwoorden. Volgens Galton dachten zij in meer abstracte termen.

Ook deed hij associatietesten: 40% van de associaties komen voort uit ervaringen uit de jeugd wat overeenkwam met Freud’s bevindingen. Ook onderzocht hij mentaal zieken, en probeerde zichzelf paranoïde te krijgen. Hij was hierin zo succesvol dat zijn conclusie was dat de weg van normaal tot mentaal ziek verontrustend klein is.

In zijn Hereditary Genius had Galton als doel de erfelijkheid van de mens te bewijzen. Galton was de eerste die hypothetiseerde dat mentale capaciteiten volgens normale verdeling zijn verspreid over de bevolking.

In Galton’s onderzoek naar succesvolle families onderzocht hij 977 leden van 300 families. Hierin zag hij bewijzen voor zijn erfelijkheids theorieën, hoe verder een persoon verwijderd van een genie in de familie hoe kleiner de kans dat hij zelf als genie wordt beschouwd. Hij stelde Eugenics voor: 1) het aanmoedigen van trouwen tussen een selecte groep mannen en vrouwen, 2) aanmoedigen tussen hen sneller te trouwen en 3) gezonde condities bewerkstelligen voor hun kinderen (voedsel & onderdak). Hij richtte voor deze doelstellingen de Eugenics Society of Great Britain op en begon het blad The Eugenics Review.

Na de 1^ste WW leek eugenetica een hele aardige mogelijkheid om de samenleving te verbeteren. Totdat de Nazi’s eugenetica misbruikten voor hun doeleinden om de joden uit roeien bleef eugenetica in een positief daglicht staan.

In Galton’s Statistical Inquiries into the Efficiency of Prayer onderzocht Galton m.b.v. een controlegroep de effectiviteit van bidden. Hij bevondt op diverse manieren dat bidden weinig effectief was. Zo keken verzekeringsmaatschappijen niet naar het doel van het schip (missionarissen of slavenhandelaren) maar alleen naar de grootte van het schip en de route van de reis.

Darwin’s grootste inspiratie kwam uit zijn wereldreis met de H.M.S. Beagle. Hij trok op Cambridge al veel op met de geestelijke en botanist John Stevens Henslow. Bij toeval werd Darwin uitgenodigd als naturalist op de Beagle. Een oom betaalde zijn onkosten.

Darwin was religieus en vroeg zich bijvoorbeeld af waarom God zoveel verschillende dieren had geschapen. Op de Galapagos eilanden vondt hij schildpadden en vinken met afwijkende elementen (bijv een langere snavel om tussen de rotsen te pikken en een korte op andere eilanden). Door de sterke stromingen en winden konden de beesten niet naar de andere eilanden. Vele lange en moeilijke jaren later publiceerde hij zijn evolutietheorie.

De theorie van Thomas Robert Malthus dat de populatiegroei zo groot is dat er op een bepaald moment te weinig eten zal zijn bracht Darwin op het idee dat hierdoor goede eigenschappen (in het gevecht om eten) meer kans hebben op overleven.

Één van de redenen dat zijn evolutietheorie pas 20 jaar na zijn eerste ideën uitgegeven werd was dat zijn verslag van zijn reis op de Beagle (The Voyage of the Beagle) een succes was. Ook leed hij aan vermoeidheden, waarschijnlijk Chagas disease die hij opgelopen had in Argentinië. Toen hij samen met Alfred Russel Wallace, die gelijksoortige ideeën had, samen hun theorieën openbaarde was de reactie lauw. Pas toen in 1859 Darwin zijn On The origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favorable Races in the Struggle for Life werd zijn theorie een hit.

Gregor Mendel demonstreerde aan het eind van de 19de eeuw de overerving van fysieke karakteristieken in planten. De basis van de moderne genetica.

In Darwin’s The Descent of Man beschreef Darwin wat hij daarvoor alleen gehint had; dat mensen afkomstig zijn van apen. Hij onderzocht hiervoor apen in de Londense dierentuin die hij o.a. in spiegels liet kijken om hun reactie te meten. Ook bekeek hij gezichtsuitdrukkingen van normale mensen, kinderen en zwakzinnigen. Hij kreeg veel erkenning van over de hele wereld voor zijn bijdrage maar niet door het britste koningshuis. Hij werd wel in Westminster Abbey begraven; hij onderhield altijd goede banden met religieuze mensen (waaron een vicaris).

Darwin, Freud en Einstein worden gezien als de drie grote ‘disturbers of thought’.

Freud’s ontwikkeling van psychoanalyse en de latere aanpassingen samen met de invoering van psychoactieve drugs en andere aanpakken op therapie hebben de behandeling van mentale zieken gerevolutionaliseerd.