• genetische component (1.5 – 3x grotere kans)
  • directe familieleden van een depressief persoon (m.n. vrouwen < 30) hebben grotere kans op depressie
    • ook: angststoornis, concentratieproblemen, drugs- en alcoholverslaving, bulimia, migraine, irritable bowel syndrome (=prikkelbare darm, spastisch colon)
  • korte vorm van een serotonine gen versterkt gevoeligheid voor positieve en negatieve gebeurtenissen

• omgeving
  • hoog cortisol niveau (stress) werkt uitputtend  beschadigt immuunsysteem  episode van depressie
  • interactie met omgeving
• virale infecties
  • ziekte van Borna (bij alle warmbloedigen) tast o.a. limbisch systeem aan
• hormonen
  • (met name sommige/gevoelige) vrouwen

20% na bevallen: postnatale depressie (0,1% blijvend)

depressie ook na verlaging estradiol, progesteron

• oudere mannen na verlaging testosteron

• subjectieve kenmerken
  • gevoel: neerslachtigheid, hulpeloosheid, waardeloos
  • geen energie, overwegen suïcide, slapeloosheid, concentratieproblemen, geen geluksverwachting meer
  • meer: ‘afwezigheid van geluk’ dan ‘grotere neerslachtigheid’ (emotioneel ‘vlak’)
• objectieve kenmerken
  • in episodes (niet continu)
  • meer rechts-hemisferische aciviteit (normaal is links meer actief)
  • prevalentie
  • start midden 20
  • 10-25% vrouwen; 5-12% mannen

• tot jaren 1950
  • verwarring over definities van psychische aandoeningen
  • elke behandelaar had een eigen idee over elke aandoening
• Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM)
  • classificatie van psychische aandoeningen
  • Amerikaans handboek (American Psychiatric Association) = internationale standaard
  • beschrijft o.a. (hoeveel en soort) symptomen die horen bij een aandoening
  • DSM-I (1952)
  • DSM-IV TR (2000)
  • diagnose bepaalt behandeling (bv. bipolaire stoornis: geen antidepressiva!)

• lateralizatie: vormen & genetische verklaring van handedness, taal
  • contralateraal hersen-lichaam, uitzonderingen (gezicht, romp), corpus callosum & commissures, verschijnselen split-brain patient, ontwikkeling = snoeien van overbodige neuronen
• taal
  • apen & bonobos (wat is taal?), intelligentie vs. taalmodule, afasieën: Broca & Wernicke - zijn extremen, dyslexie (kleine hersen- en gedragsverschillen)
• aandacht ~ bewustzijn
  • onbewust – toch (wat) verwerking
  • spatial neglect, alleen rechter hemisfeer (parieteel, temporeel) 1