• Mensen geloven dat introspectie de sleutel is tot het ware zelf; dat zelfkennis voortvloeit uit het in zichzelf kijken.
  • Ø Onderzoek toont echter aan dat introspectie soms de nauwkeurigheid van zelfbeschrijvingen ondermijnt. Proefpersonen kunnen vaak de echte oorzaken of correlaten van het eigen gedrag niet duiden.

• Ø Doordat mensen constant bezig zijn met verwerken van informatie zijn zij niet goed in staat gevoelens te begrijpen en te beoordelen.
  • Studenten moeten voorspellingen doen over relaties. De studenten aan wie gevraagd werd hun voorspellingen te argumenteren, bleken uiteindelijk minder accuraat te voorspellen dan de studenten die geen expliciete analyse hadden doorgevoerd.
  • Ø Overeenkomst tussen zelfbeoordelingen en beoordelingen van een vriend is lager wanneer de beoordelingstaak gehinderd wordt door een andere taak die aandacht vraagt.

Affective forecasting; het proces van voorstellen hoe we ons zouden voelen in en nog niet voorgekomen situatie. Mensen overschatten de gevoelens in deze gevallen. durability bias!!!

• Twee verklaringen durability bias

1. Mensen zijn veerkrachtiger dan men verwacht.
2. Er zijn meerdere gebeurtenissen die effect hebben tegelijk.

• Zichzelf herkennen als een distinctieve entiteit (iets wat wezenlijk bestaat) is de 1e stap in de ontwikkeling van een zelfconcept. (1e fase)
  • Rond 18 à 24 maand herkennen peuters zichzelf in de spiegel. Dit is de 1e duidelijke uitdrukking van het mij-concept.
• Mensen en apen zijn de enige “dieren” die zichzelf in de spiegel herkennen.
  • Gordon Gallup: spiegelproef met verschillende diersoorten
• Het spiegelzelf (looking-glass-self) van Cooley stelt dat sociale factoren een noodzakelijke 2de stap uitmaken. Anderen fungeren als een spiegel voor het zelf. (2de fase).
• G.H. Mead: mensen komen tot zelfkennis door zich af te vragen wat invloedrijke anderen van hen denken en dit beeld in hun zelfconcept te integreren.
• Echter wat wij van onszelf denken komt vaak niet overeen met wat anderen van ons denken.
• 5 bronnen zelfconcept:

1) introspectie,

het observeren en interpreteren van eigen gedachten gevoelens.

2) perceptie van het eigen gedrag,

het observeren en interpreteren van eigen gedragingen.

3) beïnvloeding door anderen,

Andere mensen helpen onszelf te begrijpen

4) autobiografische herinneringen

Het analyseren van het eigen verleden.

5) cultuur en zelfschema’s.

Het zelf concept beïnvloed door cultuur en zelfschema's

Het zelf concept

Het zelf concept is het geheel van opvattingen van een individu over zijn/haar persoonlijke eigenschappen. Het is de cognitieve component van het zelf.

Coctail party effect:

Het vermogen om in complexe situaties te focussen op relevante stimulus. Bijv als je je naam hoort in een luidruchtige omgeving. Je selecteert bewust info ook voor je zelf oncept.

Zelf-schema's

Bepaalde overtuigingen die mensen hebben over zichzelf die invloed hebben bij het proces om informatie op te nemen over het zelf.

Zelf-reflectie is nodig om te begrijpen welke motieven en emoties gedrag veroorzaken.

• Morele waarden leggen beperkingen op aan onderzoek.
• Er zijn meerdere visies over het verband tussen waarden en wetenschap.
• Weinigen zijn ervan overtuigd dat de wetenschap volledig waarden vrij kan zijn, maar sommigen pleiten voor het minimaliseren van de invloed van waarden op de wetenschap. Nog anderen beweren dat waarden moeten worden erkend en aangemoedigd als een belangrijke factor in de wetenschap.