Mongoolse Rijk gaat een Pax Monglica door. Dit zorgt voor een sterke expansie van de handel d.m.v. de zijderoutes op land als op zee. In zijn meest essentiële vorm staat globalisering voor de expansie van handel en interactie. Hedendaagse wereldgeschiedenis, of global history, wordt soms vertaald als de geschiedenis van globalisering. In de jaren ’ 90 werd globalisering een buzzword, een koepelbegrip om de maatschappelijke transities in het laatste kwart van de 20^ste eeuw te benoemen.

Afrika zit letterlijk in de marge van het nieuwe wereldsysteem. Deze marginalisering gaat samen met geringe interesse voor het continent vanuit mondiaal perspectief. De kolonisatie heeft eveneens de geschiedenis van Afrika gekoloniseerd:

Proces van interne kolonisatie: opbouw van meer complexe culturen en staatsystemen

Processen van regionale integratie

Het proces van mondiale integratie

Het proces van periferiering

De geschiedenis van Afrika in een mondiaal perspectief confronteert ons met alle aspecten, positief en negatief, van de human journey.

7.7. Andere vragen, andere antwoorden.

Hegel : ‘begin geschiedenis in oosten (Azië) en eindigt in westen (Europa)’. Deze teleologische visie domineert de Europese visie in de 19^de eeuw en vinden we nog vaak terug in eurocentristische verklaringen voor The Rise of the West. The Great Divergence ondergraaft oude premissen :

Westen al lang voor de 19 de eeuw een voorsprong zou hebben gehad

Westen een intrinsiek meer dynamische samenleving

Westen op eigen kracht de voortrekker in de nieuwe wereldeconomie heeft opgenomen

Westen meer modernere, meer marktgerichte economie

Cultuur en de instituties in het Westen uniek zijn

Een niet-eenzijdige verklaring hiervoor is alleen te vinden in een gecombineerd comparatief en een globaal perspectief:

Niet-Europese samenlevingen en economieën moeten in de analyse worden betrokken

Op een vergelijkende wijze moeten diverse aspecten van de samenleving worden bestudeerd

Ingebed in een systeemtheorie moeten diverse subsystemen naast elkaar, maar ook als onderdelen van een groter systeem bekeken worden.

Verklaringen voor bepaalde ontwikkelingen moeten oog hebben voor:

Vergelijking

Bredere patronen van interactie, ontlening en interdependentie

Lange termijn

Extreme posities worden ingenomen door de ‘nieuwe oriëntalisten’ zoals A.G.Frank. Ze zien deze Europese dominantie als een tussenfase, gevolgd door een nieuwe Aziatische suprematie vanaf de 21^ste eeuw.

Opkomst van het Westen beschrijven we met een revolutiemetafoor. Revolutie betekent omwenteling, maar staat ook voor een breuk met het verleden. De Franse Revolutie (politiek en sociaal) en de Industriële Revolutie (economisch en sociaal) zijn scharnierpunten tussen het verleden en het heden. Het concept van de industriële revolutie is meer en meer gerelativeerd en zelf ter discussie gestellen. Op 3 gebieden staat het concept momenteel onder druk:

De ‘revolutie’ in een langetermijnperspectief plaatsen. Het is een proces dat zich uitstrekt over decennia en zelfs eeuwen

Verlaten van het klassieke verklaringsmodel van de I.R. dat alleen rekening houdt met veranderingen binnen Europa

De I.R. is veel meer dan een technologische omwenteling. Ze behelst eveneens een omwenteling in het arbeidsproces, in het economisch proces en maatschappelijke proces

De I.R. werd vaak alleen door Westerse bril bekeken. In het beste geval wordt er daarna een comparatieve analyse gemakt. Deze benadering schiet tekort, het moet uit meerdere geografische schalen bestaan:

De regionale schaal

De nationale schaal

De Europese schaal

De mondiale schaal

Als we hem bekijken uit mondiaal perspectief, oog hebben voor 3 extra elementen:

Handelskapitalisme in Europa, vanaf 16^de eeuw een commerciële machtspositie kan uitbouwen ten zuiden en ten westen van Europa

De groei van een interne markteconomie in een aantal Europese landen

De populariteit van nieuwe waarden in Europa, zoals individueel ondernemerschap, technologische vernieuwing en een agressieve economische politiek.

Geografisch gezien is de I.R. een Europees fenomeen, maar het blijft geen ‘westers verschijnsel’.