Europa breekt vanuit een ondergeschikte positie buiten haar grenzen, dit door 3 processen :

De groei van het handelskapitalisme

De groei van de nationale staat en het inter-statensysteem

Wijzigen sociale verhouding met het ontstaan van nieuwe sociale groepen en het ontstaan van nieuwe familiale verhoudingen en demografisch patronen

Deze 3 transformaties, economisch (commercialisering), politiek (verstaatsing) en sociaal (proletarisering) zijn de belangrijkste motors van de Europese dynamiek vanaf de 16^de eeuw. De patronen zijn niet los te koppelen van de veranderende rol van Europa in de nieuwe wereldeconomie:

Europa centrum van een door haar geïntegreerde wereldeconomie en de hieraan gelieerd inter-statensysteem

Machtscontainers met ongekende mogelijkheden op gebied van commerciële politiek (mercantilisme) en militaire slagkracht

Nieuwe wereldeconomie beheerst door een nieuwe internationale kapitalistische klasse

Deze kenmerken nog steeds te zien in ons geglobaliseerde wereldsysteem.

Vanaf de 11-12^de eeuw toont het Europese continent het begin van een nieuwe dynamiek. Te zien aan:

Kruistochten

Nieuwe commerciële netwerken

Ambitie en winstbejag

Hernieuwde nieuwsgierigheid en ontzag voor andere culturen.

Europese ‘heropstanding’ staat al lang centraal in de creatie van een eigen Europese/westerse identiteit. Start van de Europese expansie verwijst naar:

Commerciële drijfveren

Militair-religieuze motieven

Technologische vernieuwingen

Dat Europa buiten zijn grenzen kan breken kan door 2 behoeftes :

Europa heeft als handelsgebied bitter weinig te bieden. Om de luxegoederen te betalen spitst ze zich toe op

Roof (doet de Europeaan de wereld verkennen)

Eigen productie van consumptiewaren op te starten (suiker en katoen)

De groeiende noodzaak naar zelfgecontroleerde handelsnetwerken

Een nieuwe globale positie van Europa en de transformatie van de Europese samenleving De veranderingsprocessen die de verhouding van Europa hebben mee bepaald:

De nieuwe plaats van Europa in de wereld vanaf de ME

De maatschappelijke transformaties in Europa in de 16-17-18^de eeuw door de combinatie van interne spanningen en externe verschuivingen

De I.R. in de 19^de eeuw .

De groei van compactere staatsstructuren in Europa is een proces van vele eeuwen de groei van een staatsapparaat creëert:

Een gerationaliseerde bureaucratie

Een modern belastingsysteem

Een efficiënter systeem van kennis en informatievergaring

Nieuw militair apparaat

Toenemende greep van de burgerij op de politiek

De eerste moderne fiscale-militaire staat is de Britse – sterk ‘infrastructurele’ macht uitbouwen. China is bezig met nationale veiligheid en bewaren van sociale harmonie, terwijl het wel de mogelijkheden had om een territoriaal rijk te worden. Staatsmacht is een bepalende factor in de groei van de door EU gedomineerde wereldeconomieën en de hieraan gelieerde inter-statensysteem.