Deze theorie stelt dat we mentale toestanden toekennen aan anderen op basis van een theorie over de relatie tussen waarneembaar gedrag en niet-waarneembare mentale toestanden.

Argumenten tegen

• De wetten van de psychologie zijn geen ijzeren wetten, maar slechts heuristieken. De theorie-theorie verklaart niet hoe we met alle uitzonderingen om kunnen gaan.
• De theorieën over het leren van de volkspsychologie zijn problematisch

Mentale toestanden zijn niets anders dan disposities tot gedrag. Correlaties tussen mentale toestanden en gedrag zijn daarom waar per definitie.

Argumenten tegen

Mentale toestanden zijn niet volledig definieerbaar in termen van gedrag.

Wij hebben eerste persoonskennis van onze eigen mentale toestanden en hun relatie tot gedrag. Op basis hiervan generaliseren we naar anderen.

Argumenten tegen

• Onbetrouwbare generalisaties: Je generaliseert op basis van slechts één geval. Misschien ben jij een uitzondering en lijken mensen psychologisch niet zo op elkaar.
• Parochialisme: Je zou dan nooit mentale toestanden die je zelf niet hebt kunnen toekennen aan anderen.
• Introspectieve methode onbetrouwbaar: We hebben vaak een simplistisch en onjuist beeld van ons eigen geestesleven.

Uit zichtbaar observeerbaar gedrag van anderen onzichtbare mentale toestanden en processen afleiden.

Experimenten:

• Zijn jonge kinderen in staat tot mentale attributie?

Chocolade-experiment (Wimmer & Perner)

• Zijn autisten in staat tot mentale attributie? (Baron-Cohen, Leslie & Frith)