• De fundamentele attributiefout is oneerlijk:

Als het op ons eigen gedrag aankomt, dan kijken we wel naar de situatie om ons gedrag te verklaren (bv.stress)

Als we het gedrag van andere gaan verklaren, kijken we enkel naar de persoonlijkheid van de persoon (bv. Hij moet wel een kwaadaardig persoon zijn als hij zo uitvalt)

Hetzelfde gedrag kan dus interne en externe attributies uitlokken (= VERSCHIL TUSSEN ACTOR EN OBSERVATOR)

verklaring voor het verschil tss actor & observator

• Perceptuele saillantie: we hebben zelf voornamelijk aandacht voor onze omgeving, en niet voor onszelf. Wat voor ons perceptueel saillant is dat zijn de andere mensen, objecten en de gebeurtenissen die plaatsvinden. We besteden niet zo veel aandacht aan onszelf. Dus als de actor en observator dan nadenken over de oorzaken van bepaald gedrag, zal de actor eerder geneigd zijn te kijken naar de situatie en de observator vooral naar de actor.
• Beschikbaarheid aan informatie: actoren hebben meer informatie over zichzelf dan waarnemers. Ze weten hoe ze zich in de loop der jaren hebben gedragen, wat hen die morgen is overkomen. Ze zijn zich veel meer bewust van de consistentie en distinctie van hun gedrag dan de waarnemers, ze hebben meer informatie.

Begrijpt het individu dat anderen een attributiefout maken over zijn/haar gedrag?

Uit onderzoek blijkt: JA

Spotlight effect:

We gaan ervan uit dat onze gedragingen voor anderen meer opvallen dan wat objectief het geval is (meer schaamte dan nodig)

Onderzoek Gilovich et al.

Inhoud: men moest zichzelf en anderen beoordelen in verband met de gemiddelde verschijning (ziet persoon x er beter of slechter uit dan anders en hoe denken de mensen over mij?)

Resultaat: overschatting, ze dachten dat iedereen had opgemerkt dat hij/zij vettig haar had, wat het geval niet was.

= het tweestappenmodel van het proces van attributie

1) Interne attributie: we gaan ervan uit dat iemands gedrag het gevolg is van iets in die persoon.

2) we proberen deze attributie aan te passen door te kijken naar de situatie waarin diegene zich bevond.  die correctie is vaak onvoldoende

• Vooral de aanpassing van het anker is een bewust proces, de ankering gebeurt eerder automatisch. Wanneer we tijd en motivatie hebben en de energie investeren, dan proberen we aan te passen. Als tijd, motivatie en/of energie ontbreken dan is er geen aanpassing. Dan is de aanpassing afwezig en slaan we de tweede stap vaak over. Hierdoor krijgen we extreem interne attributie

REDEN 1:

• Wanneer we het gedrag van een persoon willen verklaren, ligt onze aandacht vooral bij de persoon en niet bij de situatie. De situationele oorzaken van iemand anders’ gedrag zijn dikwijls onzichtbaar voor ons.
• = perceptuele salliëntie: het ogenschijnlijke belang van de informatie waarop mensen hun aandacht gericht hebben.

Demonstratie invloed salliëntie: onderzoek Taylor & Fiske

• Inhoud: Twee pseudo proefpersonen voeren een ingestudeerd gesprek. Zes proefpersonen observeren vanuit drie soorten observaties (schuin achter persoon B (beter zich op persoon A), schuin achter A (beter zicht op persoon B) of even goed zicht op persoon A als op persoon B).
• O.V.: positie die ze innemen tov de 2 sprekers
• A.V.: beoordeling wie het meeste inbreng heeft in het gesprek
• Resultaat:

Degene die je het best kan zien, heeft volgens jou meer inspraak in het gesprek. Wat je ziet, daar gaan ook je bewuste en automatisch processen over. Wat je niet ziet, daar denk je niet over.

• We richten onze aandacht meer op de personen dan op de situatie

REDEN 2:

• We ankeren onze attributie op de perceptuele salliëntie van de persoon en daarna passen we dat anker onvoldoende aan. We gebruiken het middelpunt van onze aandacht als beginpunt.
• Bijvoorbeeld: experiment Jones & Harris (essay Castro) onvoldoende aanpassing van het standpunt in de essay.