-Duitse Rijk = de sterkste van de nieuwe structuren .

- Alle Europese landen  Een grote militaire kracht is essentieel voor hun nationale bestaan.

Men verwacht een toekomstige oorlog

- meerdere factoren die leiden tot oorlog  systeem van internationale allianties

DL’s verlangen naar een voorname rol in de wereld

 De conflicten in de Balkan

Rivale allianties: Triple Alliantie (= TA) vs Triple Entente (= TE)

- DL: begint aan zijn IR  wordt op paar jaar tijd een grote industriële macht

 vinden dat ze een plaats verdienen in de wereld.

 Frankrijk en GB zien het niet zitten dat DL een plaats heeft in wereld  gaan tegenwerken

- Bismarck: vreest dat een nieuwe oorlog het nieuwe Duitse Rijk gaat vernietigen

 doet een beleid van diplomatie en vrede.

- Vormen van een militaire alliantie  met Oostenrijk-Hongarije en Italië  Triple Alliantie

 wanneer 1van hen in een oorlog wordt betrokken, zullen bondgenoten bijstaan met militaire kracht

- Om zeker te zijn  Ook verdrag met Rusland

 Maar Oostenrijk-Hongarije wil dat het verdrag met Rusland wordt opgezegd  zijn vijanden

 Bismarck wil zich bewapenen tegen Frankrijk.

- Frankrijk voelt zich bedreigd door de TA

 gaat een verbond aan met Rusland ( verbond met DL wordt opgezegd)

 leek onmogelijk door ideologische ≠ maar laat men links liggen Frankrijk kapitaal sijpelt in Rusland

 Europa = verdeeld in 2 kampen: Oostenrijk-Hongarije+ DL vs Frankrijk + Rusland

- Positie van GB? Onzeker

 had zich opgewerkt tot militaire supermogendheid vnl. door zijn vloot

 Balance of power  gaat geen duurzame verbindingen aan met andere.

 de zgn. “splendid isolation”  gaat geheel zijn eigen weg + afhankelijkheid uit de weg gaan.

- Stapt af van zijn diplomatieke isolatie

 vormt een verdrag met Japan  tegen Rusland

- In Europa: met wie GB samenwerken?

 ziet de groei van DL  ook op van de zeemacht, begint een gevaar te worden

 Met Frankrijk verwikkeld in een koloniale wedrace  virtueel met elkaar in oorlog

- GB zoekt toenadering tot DL maar door zijn intensieve groei eerder bereidt tot een duurzaam verdrag met Frankrijk

 daarbij een verbetering in zijn relatie met Rusland

 Triple entente

- TA = militair bijstandsverdrag  TE = vriendschapsverdrag

De crisis in Marokko en de Balkan

- DL: gaat proberen de TE uit mekaar te spelen

 1e Crisis uitlokken in Marokko (N-Afr koloniale wedrace; onder Franse controle)



Sterke wil tot zelfstandigheid  gaat Oostenrijk-Hongarije op inspelen

 DL houdt een speecht + gaat internationale conferentie bijeenroepen  voor Marokkaanse onafhankelijkheid.

 DL wordt echter enkel gesteund door Oostenrijk-Hongarije  1^e crisis is mislukt.

- 2^e Marokkaanse crisis: Duits oorlogsschip gaat zorgen voor een militaire confrontatie

 Eis dat Frankrijk Marokko afstaat.

 Men komt dan tot een vergelijk, met kleine toegeving aan DL

- een serie van crisissen in de Balkan

Slovenië + Kroatië  Oostenrijk-Hongarije

 Bosnië  militair bezet door Oostenrijk-Hongarije

 Servië: semi-onafhankelijk ( conferentie van Berlijn) wil groter Servië door annexatie

 van het Ottomaanse Rijk (= Ottomaanse Rijk)

- Maar Bosnië wordt formeel geannexeerd door Oostenrijk-Hongarije opzwepen van het Servisch nationalisme

 maar wordt toegestaan door de grootmachten waardoor de crisis wegebt.

- Ottomaanse Rijk heeft intern een soort van evolutie  Turks nationalisme



Wil moderniseren + tegen de afbrokkeling van het Ottomaanse Rijk

- Rusland gaat druk uitoefenen op de Balkan

- Balkancrisis

 1e Balkanoorlog  gebieden worden afgepeuzeld van het Ottomaanse Rijk

Men gaat elkaars grondgebied betwisten

 De oorlog passeert  invloed van Oostenrijk-Hongarije in de Balkan lijkt te groeien.

 Opflakkering van het Slavische nationalisme + Servië is gefrustreerd

 Frustratie zorgt voor inzet 2^e Balkanoorlog  aanvallen van Albanië + Griekenland

 Servië krijgt steun van Rusland  wil via bonsgenootschap de Middellandse zee bereiken

 Maar Oostenrijk-Hongarije gaat tegenwerken Albanië onafhankelijk wordt



Doet Servië helemaal overkoken

 De 3^e Balkanoorlog gaat de fatale worden  vorige 2 hadden ≠ gevoelens opgewekt.

De Sarajevo crisis en de Uitbraak van de oorlog

- Franz-Ferdinand (erfgenaam van Oostenrijk-Hongarije)  vermoord in Sarajevo door Servisch nationalist Bosniër

 zorgt voor een optreden van Oostenrijk-Hongarije tegen slavisch-seperatisme in het Rijk ( met steun van DL)

 DL: ultimatum aan Servië  weigert

- Oostenrijk-Hongarije valt binnen

 Rusland verwacht Duitse steun van DL aan Oostenrijk-Hongarije  mobiliseren van de troepen

 DL eist een terugtrekking van de troepen maar dat gebeurt niet

 DL verklaart de oorlog aan Rusland  inwerkingtreden van de TA

- Frankrijk verklaart dan de oorlog aan DL (TE)

- GB: houdt zich zeer afzijdig

 doet zijn intreden wanneer Belgische neutraliteit wordt geschonden ( Von schliefenplan

 een gewoon Balkanconflict  oorlog dmv verdragen van de grootmachten

 directe aanleiding gaat verdragsysteem in werking zetten

 Oorzaken:

- verdragsysteem = gevolg van angst (om alleen te staan bij uitbraak oorlog)



Door economische systeem  landen waren van elkaar afhankelijk geworden

Het ontbreken van een internationale instantie voor regulering

- Ieder land staat alleen bij het verdedigen van zijn vitale belangen

 verdrag = manier om zijn eigen veiligheid te verzekeren  leidt tot oorlog

- Japan en Rusland voelen zich door elkaar bedreigd @ China

- Japan sluit een militair akkoord met GB

- 1904: Japan valt Rusland aan

• ^§ Japan wint (Russische vloot , slag bij Mukden, onafgewerkte trans-syberische spoorlijn)
• ^§ Krijgt de gebieden die het in 1895 gewonnen had terug

 Port Arthur, Liaotung schiereiland, Korea als protectoraat, bevoorrechte positie in Mantsjoerije.

- Gevolgen:

• ^§ Rusland richt zich terug op Europa (Balkan)
• ^§ Tsaar is verzwakt (Revoluties van 1905 en 1917)
• ^§ Andere Aziatische landen zien dat het Westen niet almachtig is en spiegelen zich aan Japan (Aziatische revoluties)

China voor de Westerse inmenging

- Zag zichzelf als superieur aan alle andere volkeren

- 1850: Taiping-opstand

• ^§ Protest tegen de Manchu-dynastie
• ^§ Zeer bloedig onderdrukt na een lange periode van onrust (1864)

- De Westerse mogendheden maken gebruik van dit verward China

• ^§ Gaan het land penetreren

De opening van China voor het Westen

- Opiumoorlog (1839 – 1841)

• ^§ Europa was geïnteresseerd in Chinese goederen
• ^§ China was niet geïnteresseerd in die van Europa
• ^§ Moeilijke handel

- Opium uit Brits Indië

• ^§ Was wel Chinese vraag naar

- China probeert de import van Opium te controleren

• ^§ GB verklaart China de oorlog (1839)
• ^§ Later: Frankrijk steunt GB in een 2^e oorlog (1857)

- Nadelige vrede voor China

• ^§ Handelsconcessies in het voordeel van Europa
• ^§ Verlies van enkele gebieden
• ^§ China wordt in de wereldeconomie gedwongen

Annexaties en Concessies

- GB: Hongkong (de facto, niet formeel in handen)

- Frankrijk: Indo-China

- Rusland: Mongolië in concessie

- Japan (wint oorlog VS China): erkent de onafhankelijkheid van Korea, krijgt Liaotung schiereiland

• ^§ Duitsland, Frankrijk en Rusland eisen echter dat Japan hier afstand van doet
• ^§ Japan doet dit

- Duitsland: Kiaochow Baai

Open Deur politiek van de VSA

- VSA wil dat de vrijhandel behouden blijft

• ^§ Maximum 5% taksen
• ^§ China moest territoriaal intact en onafhankelijk blijven

- Gesteund door GB

Reactie in China

- Bokseropstand

• ^§ Anti-Westers en Anti-Japans

- Qing-dynastie gaat nu sneller trachten te moderniseren

• het leger (sepoys = Indische soldaten in het Britse leger)
• Ontevredenheid over het Britse bestuur (verdwijnen van Indische heersers, grootgrondbezitters werden door de Britten verdreven, religie werd onderdrukt, …)
• ^§ Brutale onderdrukking door GB

- Bracht nood aan nieuw beleid aan het licht

• ^§ Indië besturen met en voor Indiërs
• ^§ Indische staten worden (officieel) protectoraat van GB

- Economie 

- GB gebruikt het Engels als bestuurstaal + opleiden elites

• ^§ Verspreiding Europees gedachtegoed 
• ^§ ° Westerse Indiërs (elite)

 willen meer inspraak in het bestuur van hun land

• ^§ Nationalistische gevoelens 

Nederlandse Oost-Indiën

- Weinig zelfbestuur

- Maken van alle Javaanse eilanden 1 groot rijk

- Systeem van arbeidsexploitatie (taksen)

- Geen gebruik van het Nederlands als bestuurstaal

• Verspreiding Westerse ideeën tegen gaan

Conflict tussen Rusland en GB

- Rusland voerde een zuiver politiek-geïnspireerde expansie over land

• Op zoek naar een ijsvrije haven

- ° Vladivostok @ Japanse Zee

- Probleem: Russische gebieden in N-Azië grenzen aan die van GB in Z-Azië

• Perzië als buffer Onenigheid (wie krijgt welk deel van Perzië?)

° Russische invloedszone & Britse invloedszone (buffer