A) Het ogenblik van hun veroveringstochte

• Azteken geloofden dat de nazaten van de Tolteken, die 500 jaar ervoor het gebied hadden verlaten olv Quetzalcoàtl omstreeks die tijd hun land weer zouden komen opeisen
  • keizer Montezuma vermoedde dat Cortés en zijn mannen deze Tolteken waren, wat verwarring zaaide bij de Azteken, en waarom zij dan ook met alle eer ontvangen werden in Tenochtitlàn

• Het Incarijk werd in 1531, het moment dat Pizarro er aan kwam, verscheurd door opvolgingstwisten

B) De ver doorgedreven centralisatie van beide imperia

• In beide gevallen hebben de Spanjaarden de leiders met hulp van de indiaanse bondgenoten (die de grootmachten vijandig gezind waren) vernietigd

• van zodra de top was uitgeschakeld, kwam het bestuurlijke en militaire apparaat echter tot stilstand, dwangmiddelen tov onderworpen volkeren vielen weg en de rijke implodeerden gewoon

C) Het technische overwicht van de Spanjaarden

• De Spanjaarden hadden technisch het overwicht, veel meer militaire ervaring (vele kwamen recht uit de Reconquista) en waren ook enorm gedreven

• Ze beschikten over kanonnen, haakbusse, superieure ijzeren zwaarden tegenover primitieve strijdwapens (zelfs geen hardmetalen wapens)

• Het gebruik van gevechtshonden en vooral de paarden had een groot afschrikwekkend effect

• De Spanjaarden beschikten verder over meer strategisch inzicht en taktische kunde

- 13^e E: Nahuatl-sprekende immigranten uit Aztlan vestigen zich in Vallei van Mexic

 ‘Azteken’ = afgeleid van Aztecatl: ‘die van Aztlan’ (hoewel Azteken geen courante contemporaine benaming was voor het volk

- Cortés had het altijd over ‘die van Mexica’ of de Mexica’s

De benaming Azteken is geïntroduceerd door de 19^e eeuwse Mexicokenner en natuurkundige Alexander von Thumbolt, en deze term vond verspreiding dankzij het standaardwerk ‘ The Conquest of Mexico ‘ – 1843 van Noord-Amerikaanse historicus Prescott

 de exploratie van het nieuwe continent

• Amerigo Vespucci (Florentijn) beschreef als eerste ‘Amerika’ als een autonoom continent

• 1510: Vasco de Nunez sticht op grondgebied vh huidige Panama de eerste Spaanse stad op het continent: Tierra Firme

 1513: bereiken van de Stille Oceaan

• 1527:vloot van Cortés nemen de ‘Filippijnen’ (naar oudste zoon v Karel V) in bezit (ervoor reeds door Magellaan ‘bezocht’

 de confrontatie met de precolumbiaanse beschavingen

• 1519-1521: Hernan Cortés verovert Mexico op de Azteken uit goudlust
• 1524-1541: Francisco Pizzaro onderwerpt Zuid-Amerika & vindt de Inca’s in het Andesgebergte

• Azteken of Mexica’s:
  • machtsbasis = Vallei van Mexico
  • dominante macht van Meso-Amerika in 14^e En 15^e E
  • federatie van hoogontwikkelde stadstaten die andere volkeren militair, politiek en economisch domineerden + aan belastingen onderwierpen

• Tenochtitlàn = bestuurlijk en religieus centrum

 gebouwd op groep eilandje op Texcocomeer

 ongeveer 210 000 inwoners

• Inca’s:
  • centrum = Cuzcovallei in zuiden van de Peruviaanse Andes
  • reeds vanaf 13^e E, vanaf midden 15^e E zeer expansief op zeer korte tijd

 1530: Incastaat van Colombia en Ecuador tot centraal-Chili en het noordwesten van Argentinië

• zowel het gezag van de Azteken als de Inca’s berustte op een sterk leger en een uitgebreide administratie

 verband Portugees kolonisatieproces en de plannen voor de oversteek van de Atlantische Oceaan v. Cristoffel Columbus

• Columbus (1451-1506) = een Genuese koopman actief in Portugal
• Stelt in 1485 voor aan de kroon om een alternatieve route te binden in westelijke richting: geen gehoor
• Kreeg uiteindelijk toelating en middelen om voor Castilië voor de expeditie

 augustus 1492: vertrek vanuit Andulische havenstad Palos de la Frontera

 via de Canarische eilanden oversteek vd oceaan

• 12 oktober: voet aan wal op Bahamas
• later: Cuba en het eiland Haïti/Dominicaanse Republiek

 “ Hispaniola “

 tussen 1492 en 1504 maakt Columbus 4 reizen naar de Nieuwe Wereld, de Caraïben en de kusten van Midden-Amerika verkennend en zonder te beseffen dat hij op een nieuw continent was gestoten

 Spanningen nav de ontdekking van “Amerika”

• Portugal meende op basis van een eerder verdrag met Spanje dat niet alleen de Westelijk kusten van Afrika maar ook alles in Westelijke richting het alleenrecht op scheepvaart te hebben

• 1494: Verdrag van Tordesillas dankzij paus dat bepaald dat alle gebieden voorbij 370 zeemijl voorbij de Canarische eilanden aan Spanje wordt toegewezen (met de verplichting van missionering)

• !! Portugal kreeg later Brazilië in handen dankzij dit verdrag !! wist Portugal van het bestaan hiervan?
• 1529: Verdrag van Zaragoza: een tweede demarcatielijn aan de andere kant: ten oosten van de Molukken
• Portugal en Spanje hadden maw de wereld onder elkaar verdeeld in 2 invloedssferen