• Groot-Brittanië:
  • Jamaïca, Baham’s en Bermuda-eilanden
  • Oostkust van Noord-Amerika

 New England

 aanvankelijk contractarbeiders; later slavernij

streek rond Bombay

 2^e helft 17^e E: 5 Europese landen met koloniale bezittingen

• Spanje:
  • Filippijnen
  • Zuid-Amerika (behalve Brzilië en Guynana’s)
  • Centraal-Amerika + Mexico + Florida
  • aantal Caraïbische eilanden

• Portugal:
  • deel vd Guyana’s + Brazilië
  • Benedenwinse eilanden Aruba, Bonaire & Curaçao
  • Oost- en westkust van Indië
  • Ceylon
  • Indonesische Archipel
• Frankrijk
  • basissen op westkust van Afrika en in Indische Oceaan
  • Indische Coromandelkust
  • Canada (La nouvelle France)

 Europa aanvankelijk belangrijk voor zilver (Antwerpen !), na 1550 kwam hier echter een einde aan

 Amerika: handelsmogelijkheden beperkt

• Noord-Amerika: export van dierenhuiden, rest had nauwelijks exportproducten
• Vnl. Ontginning van edelmetalen en exploitatie van plantages
• 1550: ontdekking zilvermijnen van Zacatecas, Potosì en Guanajuato

 Quinto real (supra)

 aandeel van Atlantische handel in Europese economie bleef beperkt

5.3 ECOLOGISCHE VERANDERINGEN: DE COLUMBIAN EXCHANGE

 Alfred Crosby ‘ the Columbian Exchange’

 proces van biologische uitwisseling van zowel ziektekiemen als gewassen en dieren (  verscheping van runderen, paarden, schapen en varkens

Afrika

 voor komst van Portugezen reeds deel van de trans-Saharahandel met Aziatisch-Arabische wereld en MZ gebied

 grootschalige slavenhandel veranderde demografische structuren in West-Afrika

Azië

 gevestigde handelsnetwerken en grootschalige rijken lang voor komst van Europeanen

 handel was voor Europeanen enkel mogelijk in bepaalde niches

 maritieme superioriteit (vb. Scheepsartillerie) stond hun toe de handel op de Indische oceaan te domineren; echter slechts marginaal verschijnsel tussen de grote Aziatische rijken

Amerika

 kolonisatie leidde tot decimering van de inheemse bevolking + vernietiging van haar politieke structuren, economische systemen en culturele gebruiken

 Spaans-koloniale maatschappij werd ingedeeld op basis van etnische verschillen

 cfr. Supra

 etnische vermenging ging samen met een culturele vermenging: ménissage

 grote verscheidenheid aan culturele mengvormen met inheemse, Europese en Afrikaanse elementen

 geestelijkheid heeft stempel gedrukt op Amerikaanse maatschappij

 administratieve taken, onderwijs, sociale hulp, grote invloed op wetenschap en kunst !

 Rooms-katholicisme is hierdoor tot diep in 20^e E dominante maatschappelijke kracht gebleven in Amerika