= rijkt een methodologie aan om een reeks maatstaven te ontwikkelen die het topmanagement een snel, maar uitvoerig beeld geven van het bedrijf
vult financiële maatstaven aan met meer operationele maatstaven (klantentevredenheid,interne processen, innovatie-en leergedrag…)
 ontwikkeld door Kaplan en Norton
4 Perspectieven

• Financiële performance
  -gekeken naar maatstaven van rendabiliteit, liquiditeit en solvabiliteit
• Klantenperspectief
  - BSC definieert de klanten en interessante marktsegmenten
  -meet performance van de onderneming op deze marktsegmenten door een aantal maatstaven te hanteren
• Interne processen
  - managers identificeren de kritische interne processen waarin de organisatie moet excelleren
  - er wordt nagegaan of innovatie verbeterd/geoptimaliseerd kan worden
• Leren en groei
  -infrastructuur wordt geanalyseerd die opgebouwd is/moet worden om langetermijngroei en- verbetering te bereiken

 BSC kan toegepast worden voor hele organisatie of op niveau van verschillende businessunits of adelingen
Performance prisma( Neely, Adams en kennerley)
 telt 5 gerelateerde dimensies:
-voldoening van stakeholders
-bijdrage van de stakeholders
-strategie
-processen
-capaciteiten

=proberen prestaties op het gebied van organisatiegedrag te meten
 performancestandaarden
methoden om performance te meten en evalueren
 technieken om performance te verbeteren en feedback
TMDM
=methode die specifiek ontwikkeld werd voor kenniswerkers en zorgt ervoor dat de maatstaven de mening van alle gerelateerde partijen vertegenwoordigen, 4 visies: strategische zelfvisie, klantenvisie, accountability-visie, informatiesysteemvisie

Goal setting theory
 link tussen doel en performance
 4 redenen waarom doelstellingen leiden tot performance
-> doelen bepalen het gedrag van mensen: zetten hun energie e inspanningen in op activiteiten die relevant zijn voor het doel en ze zetten minder in op activiteiten die niet relevant zijn voor het doel
-> doelstellingen wekken energie op: hogere e moeilijker te bereiken doelen leiden tot verhoogde inspanning dan makkelijke doelen
-> doelen verhogen het doorzettingsvermogen van de mens
-> doelstellingen zorgen ervoor dat mensen kennis vergaren en gebruiken die nuttig is voor de opdracht

MBO-systeem
=Topmanagement definieert eerst de strategische doelstellingen voor het volgende jaar
doelstellingen worden doorgegeven naar volgende managementlaag en deze managers bepalen doelstellingendie ze moeten behalen

Verweire en van den Berghe: onderscheiden 3 verschillende typen interne resultatenmeting
-financiele meting= er wordt gekeken naar traditionele performancemaatstaven
-meting vanuit managementaccounting en controleperspectief= waaronder balanced scorecard ressorteert
-performance van operations= EFQM en ISO-modellen horen hier thuis

 vroeger gebruikte men vaak notie beheerscontrole= discipline die zich richt op de systematische monitoring en bijsturing van bedrijfsresultaten: budgetsystemen, kostprijsberekeningen, financiele ratio’s

Wordt veelvuldig gebruikt om aan te duiden dat het geheel van activiteiten van een onderneming goed onder controle is
Angelsaksisch taalgebied: beslissingen om legitieme verwachtingen vast te leggen, macht toe te wijzen en resultaten te monitoreren
 kreeg sterk ethische bijklank
te grote juridische defensieve instelling van corporate governance: alleen gericht om aandeelhouders te geven wat hen toekomt
 grote aandacht voor hoogste gezagsorgaan: raad van bestuur
 omvat vooral de relatie met de belangrijkste belanghebbenden van de onderneming

Code tabaksblat
=gedragscode voor beursgenoteerde bedrijven met als doel verbeterde transparantie in de jaarrekening, betere verantwoording aan raad van commissarissen en versterking van de zeggenschap en bescherming van aandeelhouders. Code lippens voor beursgenoteerde bedrijven, code-buysse voor niet beursgenoteerde

raad van bestuur
=hoogste leidinggevende orgaan van een onderneming en legt verantwoording af aan de aandeelhoudersvergadering
bestuurders moeten goed inzicht hebben in basisprocessen
onafhankelijk zijn
 bijdrage goed werkend raad van bestuur:
-contacten leggen met externe omgevind
-advies en raad geven aan management
- reputatie van onderneming versterken