Oorspronkelijk waren mensen nomaden, waardoor een lage bevolkingsdichtheid ontstond wegens hun levenswijze en klimaatschommelingen. Ongeveer tienduizend jaar voor Christus ontstonden landbouwgemeenschappen, wat zorgde voor een stijging van de bevolkingsdichtheid wegens domesticatie en domiciliëring. De groei verloop echter niet lineair. De twee belangrijkste crises zijn de pest (1340 – 1400) en de verovering van Amerika (1500 – 1600).

(geboorten – sterfte) + (immigratie – emigratie) = bevolkingsverloop

Belangrijke variabelen hierbij zijn nataliteit, mortaliteit en fertiliteit. Aan de hand van deze gegevens kan men het natuurlijk verloop (= nataliteit – mortaliteit), het migratiesaldo (= immigratie – emigratie) en de bevolkingsevolutie (= geboortecijfer / nataliteit) berekenen. Voor een grote populatie maakt men gebruik van verhoudingsgetallen. Er ontstaan veel vertekeningen, die men kan verminderen door middel van een verfijning van de indicatoren. Daarbij spreekt men vaak over levensverwachting i.p.v. mortaliteit. Ook maakt men soms gebruik van gezinsreconstructie, wat stuit op verscheidene problemen: men kan niet alle mensen volgen, het is tijdrovend en arbeidsintensief en meestal eerder exemplarisch dan representatief.

- volkstellingen sinds de oudheid, zowel incidentele als lijsten met belastingplichtigen en weerbare mannen

- Concilie van Trente (1545-1563): doop-, trouw- en begrafenisregisters in de parochies

- Franse Republiek: tienjaarlijkse volkstellingen, systematische registratie (burgerlijke stand = civiele taak), gebruik van cijfermateriaal als beleidsinstrument

Demografie is het onderzoek van de samenstelling en ontwikkeling van de bevolking. Dit kan aan de hand van biologische en sociale variabelen, waarbij verklaringen worden gegeven voor economische, culturele, ... elementen. Dankzij de pijlsnelle groei van de wereldbevolking in de twintigste eeuw, de invloed van de Franse historische ‘Ecole des Annales’ en de structurele sociale geschiedenis werd de demografie populair in de jaren vijftig.