De organisatie van het Napoleontische Rijk

- French Empire

• Bestuurd vanuit Parijs
• Zelfde wetten
• Uniforme bestuurlijke indeling

- Grand Empire

• Afhankelijke vazalstaten

- Verloop van de consolidatie van het Grand Empire (3 stappen)

 Militaire verovering en bezetting door Franse troepen

Opstellen van een begeleidend bestuur met behulp van collaborerende inwoners

Interne hervormingen (invloed van de ideeën van de Franse Revolutie)

Code Civil moest overal toegepast worden

Tegen alles wat “feodaal” was (privileges adel , maar niet de facto)

De kerk verliest zijn autoriteit (“secularisatie”)

- Er heerste een pro-Napoleonistisch gevoel in Europa

• Een belangrijk onderdeel van de Franse Revolutie werd niet ingevoerd: zelfbestuur door verkozen wetgevende organen
• Hierdoor kon Napoleon de bourgeoisie, de progressieve adel en de Duitse heersers voor zich winnen

Eerste coalitie(-oorlog)

- Leden: Pruisen, GB, Habsburg, Spanje

- 1791: Verklaring van Pillnitz (cf. H9, p6)

• Doel: beschermen van LXVI
• ° Eerste coalitie (Pruisen, Habsburg)
• Geen succes VS Frankrijk (onderlinge rivaliteit en wantrouwen)

- 1793:  Franse koning Louis XVI

• GB en Spanje voegen zich bij de coalitie

- 2 Doelen:  Coalitie vormen VS Frankrijk (balance of power, revolutionaire ideeën tegen gaan)

 Franse monarchie herstellen

- Napoleon boekte echter enorm veel overwinningen op de Coalitie

- 1797: Vrede van Campo Formio

• Einde coalitie
• Z-NL gaan naar Frankrijk

Tweede Coalitie(-oorlog)

- Leden: Pruisen, GB, Habsburg, Rusland

- ° 1799

- 1802: Aantal vredesverdragen (vooral tussen Frankrijk en GB)

• Einde coalitie

Derde Coalitie

- Habsburg

• Napoleon steunt de Duitse Prinsen bij het annexeren van nieuwe gebieden

 De Habsburgse keizer in paniek

- GB

• Napoleon maakte zich klaar om GB aan te vallen

 Vandaar aansluiting GB bij 3^e Coalitie

- Rusland

• Tsaar Alexander I werpt zich op als “beschermer van Europa”
• Sluit zich aan bij de Derde Coalitie

Gevolgen: de Derde Coalitieoorlog

- Het herstel van het Franse koloniaal imperium mislukt

• GB blokkeert de doorvaart
• Ziekte maakt veel slachtoffers in Haïti
• Napoleon verkoopt Louisiana aan de VS

- Napoleon wil GB binnenvallen

• Verliest in Trafalgar

- Napoleon overwint Oostenrijk en Rusland

• Sticht de Rijnbond (onder het protectoraat van Napoleon zelf)
• Frankrijk krijgt Venetië terug

- Pruisen ziet Napoleon de macht in de Duitse ruimte winnen (Rijnbond), maar was zelf geen lid van de Coalitie

• Trekt alleen op oorlogspad VS Frankrijk
• Pruisen verliest en hoop op steun van Rusland
• Samen verliezen ze opnieuw
• Vrede van Tilsit (1807) (Frankrijk – Rusland)

 Bondgenootschap Frankrijk – Rusland

° Westfalen

De Continentale Blokkade

- GB was militair onbereikbaar

• Napoleon gaat over tot economische oorlogsvoering

° Continentale Blokkade

- Napoleon wou dat geheel Europa de Blokkade zou steunen

• Rusland en Pruisen (na de vrede van Tilsit)
• Habsburg
• Denemarken (was neutraal, maar hadden net een oorlog verloren tegen GB)
• Portugal weigerde, maar Napoleon veroverde het
• Spanje werd eveneens veroverd. De broer van Napoleon komt op de troon.

- De Schiereilandenoorlog in Spanje

• Guerrilla-oorlog door Franse en Spaanse troepen
• GB steunt de Spaanse troepen
• De Franse troepen en Napoleon verliezen

- Napoleon lijdt eveneens een verlies in Portugal

• Anti-Franse beweging wordt aangewakkerd (overtuiging dat Frankrijk overwonnen kon worden)

De Oostenrijkse vrijheidsoorlog

- In 1809 verklaart Oostenrijk Frankrijk de Oorlog

• Verliest door gebrek aan steun uit de Duitse ruimte
• Napoleon verkrijgt een deel Oostenrijks Polen en voegt het toe aan het Groothertogdom Polen

Napoleon op zijn hoogtepunt

- Na de Oostenrijkse nederlaag in 1809 wordt Metternich minister van buitenlandse zaken

• Wil de band met Frankrijk herstellen (uit angst voor Rusland)

- Napoleon was nog steeds kinderloos

• Scheidt van zijn vrouw en gaat op zoek naar een andere echtgenote
• Huwt met Marie Louise, de dochter van de Oostenrijkse keizer (door Metternich geregeld)

- NB = een verlichte despoot  macht is in de handen van 1 persoon maar er zijn “schijndemocratische” instellingen.

- Verstoorders van de nieuwe orde worden door de 1^e Consul neergeslagen.

De regeling met de Kerk, andere hervormingen

- Sluit vrede met de Kerk  Sluit een concordaat met het Vaticaan.

 Waardoor de Paus de kerk praktisch erkent  De kerk stopt de contrarevolutie.

- Het Consulaat gaat de goede elementen van het AR en de Revolutie met elkaar combineren.

- Een nieuwe GW (de 4^e) wordt voorgelegd aan de Franse bevolking zelf  Referendum

- NB  Centraal gezag; nieuwe notabellen op basis van bekwaamheid ipv afkomst.

Administratief: een getrapt systeem. (departementen)

Belastingen: geen vrijstellingen meer vanwege status, geboorte of speciale regelingen.

- Alle nieuwe wetten worden gecodificeerd  5 Codes met de bekentste = Code Civil

- Met het Consulaat was de Revolutie in Frankrijk afgelopen  Frankrijk is in vrede met het Vaticaan, Gb en continentale machten.

Door al zijn maatregelen heeft NB gezorgd voor stabiliteit.

- Via een referendum wrdt NB verkozen tot Consul voor het leven.

- Via referendum wordt beslist dat het bestuur van de republiek in handen ligt van een keizer

 Het Consulaat wordt een keizerrijk + NB wordt de Napoleon I = Keizer van Frankrijk.



Is het formeel einde van de Frankrijk.

De zwakte van het Directoire

- Het Directoire = 1^e Franse Republiek.

- De GW  Begaan de republiek tot een programma van succesvolle expansie.

Beperkt de actieve politieke klasse.

- Men gaat teruggrijpen naar de principes van de 1^e Franse GW maar men leert uit zijn fouten.

 Invoering van Cheques and Balances  om te vermijden dat een fractie alle macht grijpt.



Zo gaan de volwassen mannen enkel kunnen stemmen op kiesmannen

 waren de rijkere burgers die de tijd hadden om deel te nemen aan het publieke leven.

Deze kiesmannen kiezen  belangrijke ambtenaren voor departementen + leden van de AL

Daarnaast wordt de AL verdeeld in 2 kamers ( tweekamersysteem).

Deze kamers kiezen de uitvoerende macht = de Directoire



Bestaat uit 5 Directeurs, die op geregelde termijn worden vervangen.

Daarnaast is er nog een strikte scheiding der machten  een onafhankelijke juridische macht.

- Er waren echter nog steeds mensen die de conventie genegen waren en men gaat dus de hulp van het leger in roepen om een zgn. staatsgreep tegen te gaan.

 = een volksleger en dus niet controleerbaar veel macht aan de top van het leger om het te structureren.

 Bij de Generaals  Napoleon Bonaparte (=NB)

De politieke crisis van 1797

- Napoleon bewijst een behendige diplomaat te zijn.

Gaat een pact sluiten met enkele Italiaanse steden die worden omgevormd tot een republiek en zo een bondgenoot worden van het Revolutionaire Frankrijk.

 Hiermee verliest het Oostenrijk enkele Italiaanse gebieden + dwingt het tot een vrede, met als gevolg dat de Z-NL (= de Zuidelijke Nederlanden) terug tot Frankrijk behoren.

- Staatsgreep in Frankrijk  keerpunt voor de Grondwettelijke republiek + doorslaggevend voor Europa.

Door zijn diplomatieke behendigheid kreeg NB groot aanzien bij de bewindvoerders en wordt zijn hulp ingeroepen om de staatsgreep tegen te gaan.

 Zo hebben ze hun eigen GW geschonden en de eerste vrije verkiezingen vernietigd.

 Ze worden enorm afhankelijk van het leger.

De staatsgreep van 1799: Bonaparte

- Na de vorige staatsgreep wordt het idee om de republiek te behouden als een vrije of grondwettelijke regering opgegeven.

- Directoire  een dictatuur.

- 2^e coalitie met Oostenrijk, Rusland en GB  Frankrijk wordt terug betrokken in een algemene oorlog.

 Het Directoire roept opnieuw de hulp in van NB.

- NB gaat dan zelf een staatsgreep plegen + een nieuw bewind instellen  Het Consulaat

 Bestaat uit 3 ‘Consuls’  de 1^e = NB zelf (als absolute machthebber.