Sofian Bouazzaoui

Maarten Luther – Lutheranisme

A. leven

B. ontwikkeling van zijn leer

centraal: de zonde en de erfzonde
verwerven van hielenzeil door genade van Christus
- katholieke kerk: via sacramenten: infusio gratiae
- luther: door het woord
geloof verenigd mens en christus
- mens is dus rechtvaardige en zondaar
- = simul iustus et peccator
tegen de aflaathandel
- thesenanschag, 31 oktober 1517
- onderwaarderen van het leergezag van de paus
- geschrift = onfeilbare gezagsinstantie = sola scriptura
algemeen priesterschap
consubstantiatie
- eucharistie, kinderdoop en biecht, maar enkel in combinatie met geloof
- integenstelling tot transsubstantiatie
leven naar het voorbeeld van Christus, relativatie goede werken
Duitse versie van de bijbel
- Luther: De servo arbitrio
- Erasmus: De libero arbitrio

praags hoogleraar, geïnspireerd door Wyclif
ideeen van Hus
- uitgeschreven door van Stribo in de Vier Praagse Artikelen
- volkstaal, arme kerk
- vasthouden aan transsubstantiatie: de eucharistie
- wel sub utrasue specie: zowel brood als wijn voor de leken
gevolgen
- volgelingen in conflict met boheemse koning
- gematigden na verloop van tijd compromis met katholieke kerk
- radicalen verwerpen transsubstantiatie, heiligenverering en beeldencultus: werden gemarginaliseerd

oxfords hoogleraar theologie
ideeën
- kerk moet arm zijn: armoede-ideaal als anti-rooms protest
- bijbel is enige bron
- kerk zonder hiërarchie
- consubtantiatie: afwijzen van de eucharistie
- verzet tegen aflaten, celibaat, beelden, relikwieën, kloostergeloften en oorbiecht
gevolgen
- maatschappelijk protest tegen sociaal-economische orde
- ideeën leven verdr in de Lollardenbeweging
- veroordeling Wyclif in concilie van Constanz
- verspreiding van de ideeën in Bohemen