- VS: Nixon  Ford  Carter

 Buitenlands beleid moet samengaan met moreel idealisme  mensenrechten

- Tussen SU en VS: nieuwe onderhandelingen over wapenverdrag

 een 2^de strategisch wapenverdrag  SALT II

- Voor ratificatie: inval SU in Afghanistan

 ondersteunen van een pro-Sovjet regime  1^e zo gelijke interventie buiten O-Euro

 VS: zien als een nieuwe fase van expansie van SU  dreiging voor geheel Midden-Oosten

 VS: serieuze bedreiging voor wereldvrede  Europa: regionale kwestie

 Afghanistan = Vietnam voor SU  niet in staat de Moslim guerrilla’s neer te slaan

- VS: gijzeling in Iran

 Zware klap voor het prestige van VS

Reagan tijdperk: van hernieuwing koude oorlog naar nieuwe detente

- Confronteren van het communisme overal!

 grote kosten naar een leger voor vrede

 steunen van repressieve autoritaire regimes  moeten anticommunistisch zijn

- VS: leiderschap in wereldzaken  SU erbuiten houden

Nucleaire wapenbeheersing

- Na 1945: geen nucleaire wapens gebruikt

hingen wel boven iedere crisis

- Eerder: enkele wapenverdragen beheersing de wedloop (limiet)

- Uitbouw van strategische lange-afstands raketten  van overal worden afgevuurd

 grote vernietigingskracht: vanaf men afvuurt  grote ravage

- Ontdekking: slecht voor atmosfeer

 verdrag over testen van nucleaire wapens  enkel ondergronds testen

 Zo lang men vredevol het gebruik van nucleaire wapens aanmoedigt  een snelle toename

- Meerdere naties gaan nucleaire kracht nastreven

 alternatieve energiebron  vnl. industriële grootmachten

- MAD

- Zowel SU als VS gaat een grote stock aan wapens hebben

zoveel dat men de tegenstander meer dan 1x zou kunnen wegvegen = overkill

- Oliecrisis  de globale economie zeer kwetsbaar

 olie tekort + sterke prijselasticiteit

Economische recessie: Stagnatie en inflatie

- Oliecrisis  zeer sterke recessie

- Groot gevolg voor kapitalistische landen = groot werkloosheid

 Zo ook Structurele werkloosheid: vele arbeiders keren niet terug naar hun oude job of gebruiken hun capaciteiten.

- Stagflatie: combinatie van Stagnatie en Inflatie

- Amerikaanse economie is in problemen  Westerse landen kijken naar DL

- DL: inflatie krijgt men onder controle grote druk op regering door werkloosheid

 Vertrouwen in het Keynesiaanse systeem is weg

Economische en politiek veranderingen in W-Euro

- GB: Margaret Tatcher  succesvol beleid

 grootste economische groei van alle Europese landen  Londen: financiële wereldstad

 Tatcher valt door het nemen van een aantal fiscale maatregelen

- FR: François Mitterand  Socialisme leunt aan bij Liberalisme

 “Changer La Vie”

 sociale hervormingen  blijft trouw aan het Keynesiaanse systeem

 Cohabitatie = President en premier niet afkomstig van dezelfde partij

- W-Euro socialisten: beleid wint aan steun

moderatie en pragmatisme overschaduwen oudere ideologieën

- W-DL: kanselier = Kohl

Economische groei

Maar nog geen vooruitzicht naar hereniging  één natie en 2 staten

De Amerikaanse economie

- Een sneller herstel van die crisis dan Europa

- Crisis  versterken van de dollar

 de waarde van de dollar gaat gestaag stijgen  export krijgt grote competitie van Japan en Europa

 Moeilijk voor de VS om zijn producten te verkopen op de wereldmarkt

- Een relatief trage groei

 nog steeds grootste economie ter wereld

De Financiële wereld

- Financiële markten: gedecentraliseerd maar meer verbonden dan ooit

 mondialisering

- Samenwerking tussen de grootste industriële markten

 jaarlijkse bijeenkomst om te overleggen over de economie

De uitgebreide Europese gemeenschap: problemen en opportuniteiten

- Na De Gaulle van het politieke toneel  Europese gemeenschap van 6 landen

 gaat uitbreiden over de jaren heen tot 27 landen en tot de EU (= Europese Unie)

- Uitbreiding  nieuwe problemen

 de vrijhandelszone is lang niet compleet

 enthousiasme wordt gedimd  gemeenschap eerder intergouvernementeel dan supranationaal

 In periodes van economische vertraging en monetaire instabiliteit  nationale maatregelen

 Vergaderen als een raad  Europees Parlement

Op weg naar een “Single” Europa: de EU

- Nieuwe fase van industrialisme: de Post-Industriële fase

 globale economie erodeert de economische en politieke autonomie van de natiestaten

- Teken van de “Single European Act”  EU

op weg naar grotere integratie

- Na de Korea oorlog: periode van stabilisatie

 SU: Chroestjov aan de macht  ziet noodzaak in van vredevolle co-existentie

 VS: ziet een geest van samenwerking

 Kwestie Berlijn  samenwerking vervaagt

- Nucleaire wapenwedloop

 willen niet voor elkaar onderdoen  wedrace

- FR: De Gaulle: onafhankelijkheid van VS

 stapt uit de NAVO

Het Kennedy tijdperk, 1961-1963

- De grootste confrontaties tussen VS en SU

- Kennedy: veronderstelde een ‘Missele Gap’

- Cuba: Castro openlijk in linken met Communisme

 Communistisch gebied in de achtertuin van VS?  blokkade op import van Cuba

 Castro dichter bij SU  een gewapende invasie van VS: de varkensbaai ( grote mislukking)

- Berlijn: Chroestjov stellen van ultimatum aan Westen om Berlijn te verlaten

 Kennedy: blijft in Berlijn  steun van de Atlantische Alliantie

 Om Oost-Berlijnse vluchtelingen tegen te houden  Berlijnse Muur

Cubacrisis van 1962

 gevaarlijkste confrontatie

- SU: gaat Cuba militair steunen tegen een nieuwe Amerikaanse invasie

 Een Amerikaanse blokkade tegen schepen van SU

 Grote spanning tussen beide  nucleaire oorlog?

- Privé gesprek tussen Kennedy en Chroestjov zorgt voor ontspanning

 SU haalt raketten in Cuba weg  VS haalt raketten in Turkije weg

De VS en de Vietnam oorlog

- Onafhankelijkheidsstrijd tegen FR olv Ho Chi Minh

- Verdeling van Vietnam: Communisten  anti-communisten

 conferentie van Genève

1955: Zuid-Vietnam verklaart onafhankelijkheid  een onafhankelijke republiek = Diem regime

 Zuid-Vietnam weigert dus deel te nemen aan de vooropgestelde verkiezingen

 Ontstaan van een Guerrillabeweging = Vietcong

- VS: wil Vietnam niet in handen laten komen van Communisme  Domino-effect

 groeiende Publieke opinie tegen Vietnamoorlog



- Johnson: Vietnamisatie  Defensie komt in handen te liggen van Zuid Vietnam zelf

 hulp van VS beperkt tot training

- Kissinger: luchtoffensief op Cambodja  stoppen bevoorrading van Noord Vietnam

 Demonstratie in VS

Staak-het-vuren met Noord Vietnam  terugkeer van Amerikaanse troepen

 Indochina in communistische handen

- grote oorlogskost  vnl. mensenlevens

Brezjnev: De Praagse lente

- Brezjnev = opvolger Chroestjov

 politiek en economisch voordeel in ontspanning

 De openlijke competitie met communistisch China  ontspanning heel belangrijk

- O- Euro: TS  hervormingen door Dubeck

 strenge repressie door Brezjnev = de Praagse Lente

- Brezjnev doctrine = SU heeft het recht om te interveniëren in elk communist land om het Socialisme te beschermen tegen interne en externe krachten om zo de restauratie van een kapitalistische regime tegen te gaan.

Brezjnev en Nixon

- Nixon: grote flexibiliteit in het Amerikaanse beleid

 naar voor schuiven van een beleid van Détente in de Koude Oorlog

 Ziet groot belang in de erkenning van de Volksrepubliek China

 Nixon-Kissinger : openheid tov Volksrepubliek China  druk op SU voor détente

- Onderhandeling over het reduceren van bewapening  SALT I

Geen terugdringen van bewapening maar wel opstellen van limiet

- OVSE: Helsinki-akkorden

 pleiten voor vrede, economische en culturele samenwerking, bescherming van mensenrechten

- Het koloniale tijdperk

• ^§ Verspreiding van Westerse wetenschap, techniek, cultuur
• ^§ Niet overal aanvaard met westerse invloed

 op zoek naar een compromis: modernisering – traditionele waarden

• ^§ Grote sociaaleconomische problemen
• ^§ 1980’s: geleidelijke verbetering

 meer democratieën…

De ontwikkelingservaring

- Westerse landen steunen “derdewereldlanden” financieel

• ^§ Geloof in modernisering, economische groei en sociale vooruitgang

 door financiële steun

• ^§ Sommige landen willen echter snellere verbetering

 neigen naar communistische hervormingen

- 1960’s: ontwikkelingslanden worden geïndustrialiseerd

• ^§ Groene revolutie (landbouwtechnieken, chemische middelen, mest)
• ^§ Ontwikkelingslanden veroveren echter geen goede plaats op de wereldmarkt
• ^§ Kloof arm en rijk Ý
• ^§ 1960’s: internationale economie wordt hervormd

 grotere toegang voor ontwikkelingslanden tot de wereldmarkt

 meer financiële steun

• ^§ Dit zorgt voor meer internationale controle
• ^§ 1974: oliecrisis

 wereldmarkt heeft het moeilijk

 economische recessie (steun Þ)

 schulden worden steeds groter in de jaren 1980’s

 olieproducerende landen rekenden op blijvende stijging prijzen maar prijzen stagneren

- Impact van de “ontwikkelingen”

• ^§ Lonen waren amper gestegen
• ^§ Veel geld in de industrie gepompt
• ^§ Hierdoor werd de landbouw onderontwikkeld

 was niet in staat de groeiende bevolking te voeden

 voeding werd geëxporteerd terwijl het ter plaatse nodig was

• ^§ Veel corruptie in regeringen
• ^§ Plattelandsvlucht Ý

Veranderde wereld en aanhoudende problemen

- Meer dan één miljard armen

- Economische groei Þ vanaf de jaren 1980’s

• ^§ Samen met bevolkingsgroei zorgt dit voor Ý armoede

- Vele miljoenen lijden aan ziekte en ondervoeding

- Sommige landen laten in de jaren 1980’s en 1990’s de status van derdewereldland achter zich

• ^§ °Nieuw Geïndustrialiseerde Landen (NIC)
• ^§ Indonesië, India, Thailand, Argentinië, Brazilië, Chili, Mexico
• ^§ Olierijke landen in het Midden-Oosten neigen hier ook naartoe

- Ontwikkeling dankzij rol van de plaatselijke overheden

• ^§ Economische ontwikkeling
• ^§ Scholen, transport, infrastructuur

- Onderontwikkeling dankzij rol van de plaatselijke overheden

• ^§ Storende staatscontrole
• ^§ Onvoorzichtig fiscaal beleid
• ^§ Groei en vooruitgang worden verstikt

- Slechte verdeling van armoede

- Beter spreken van 2 werelden: armen – rijken

Geherwaardeerde ontwikkeling

- Maatschappelijke discussies over hoe men ontwikkelingslanden helpt

• ^§ Wereldbank en IMF

 hadden vele projecten gefinancierd die onnodig of nutteloos bleken ivm levensomstandigheden

• ^§ Plan tot groei en ontwikkeling moet plan voor armoedereductie worden

 onderwijs, gezondheid, voeding, …

 in plaats van enkel economische projecten

 het IMF had tijdens muntcrisissen maatregelen genomen die tegen de sociale noden ingingen

- Antiglobalisme

 globaal economisch systeem als oorzaken voor de problemen in ontwikkelingslanden

- Armoede Ý, arbeiders uitgebuit

- Globale economie als een hefboom voor de lokale economie te versterken

• ^§ En zo de levensstandaard te verhogen

- ° Digitale kloof

• ^§ Informatica, technologie en internet niet overal toegankelijk
• ^§ Sociale kloof Ý nog meer