IDEOLOGISCHE DEBATTEN => debatten over waarden en overtuigingen.
Overtuigingen drukken bepaalde visie op werkelijkheid die niet helemaal op wetenschappelijke bevindingen is gestoeld. Hoewel het niet kan worden bewezen, meent men dat men goede argumenten kan aanbrengen.

=> Wie een overtuiging koester meent dat zijn visie en waarde meer is dan een uitdrukking van een sterke subjectieve voorkeur.

MAAR: ideologie vaak negatieve bijklank. Postmoderne intellectuelen nemen een heel cynische houding hiertegenover aan.

=> Ze vinden maatschappelijke waarden debatten een futiliteit!

REDEN: Politieke keuzes gaan tegenwoordig niet meer over waarden, maar worden gezien als instrumentele keuzes met oog op eigenbelangbehartiging.

TEGENARGUMENTEN hiervoor:

1. Hoewel private belangen steeds verder oprukken, blijkt dat mensen nog steeds aan zelfbeperking doen en zich laten leiden door diverse sociale en ethische normen.

2. Een markteconomie kan zelfs niet goed/efficiënt functioneren als alle mensen puur hun eigenbelang nastreven. Een concurrentie waarin alle slagen toegelaten zijn is nl. zelfvernietigend door geen enkele vorm van moraliteit.

• De natuurtoestand van Rawls bevat allemaal individuen die hij veronderstelt Kantiaans te denken volgens bepaalde rechtvaardigheid en bepaalde moraal hebben.
• => “Sluier van onwetendheid” (Rawls) en de “Categorische Imperatief” (Kant) maken allebei meer morele individuen die minder voor eigenbelang kiezen.
• CENTRAAL: persoon die mogelijkheden krijgt en levensweg zelf kan kiezen.
• Het difference principe zit ook in de Sociale Zekerheid vervat…

! Nozick zegt niet dat Chamberlain het geld dat hij krijgt verdient!
Hij zegt dat hij er recht op heeft omdat mensen hem vrijwillig geld gaven.

=> Sociale rechtvaardigheid heeft voor hen niets te maken met zorgen dat mensen de waarde krijgen van hun productiviteit op basis van het feit dat ze het zouden verdienen!

Over rechtvaardigheid als verdienste zijn er 3 manieren van denken:

1. Conventional view

=> Een persoon kan verdienen om minder te krijgen dan een andere ook al ligt dit aan factoren waar hij geen controle heeft.

Vb. Stel: Woods en sociaal werkster werken allebei even hard, doen evenveel hun best,… Woods verdient echter veel meer omdat mensen hun bereidheid tot betalen groter is voor exceptioneel golven.
=> In deze view verdient Woods dit om beter af te zijn dan haar.

2. Extreme view

=> Een persoon mag niet meer verdienen dan een andere ook al doet hij duidelijk meer inspanning dan de andere.

Reden: Sommigen kunnen er namelijk niet aan doen dat ze dom geboren zijn en anderen slim. Waarom zouden diegene die het geluk hadden slim geboren te worden meer mogen verdienen dan diegenen die pech hadden?

3. Mixed view

=> Personen mogen niet verschillend beloond worden voor zaken die buiten hun controle liggen, maar wel voor zaken die kwestie zijn van keuze.

! Verdienste waar het hier over gaat mag je niet verwarren met de verdienste waarover men spreekt bij:

1. Rechtmatige verwachting (Legitimate Expectation)

=> Je moet je institutionele structuur voorstellen waarin mensen ongelijk worden beloond afhankelijk van het bezit van bepaalde kwalificaties. Sommigen zouden dan zeggen dat die de bonus ‘verdienen’ omdat de instituten zo zijn opgezet dat een persoon die een bepaalde kwalificatie ontvangt, een legitieme verwachting heeft dat hij door het behalen van die kwalificatie een bonus/beloning ontvangt.

2. Compensatie en gelijkmaking (Compensation & equilization)

=> Sommigen mensen zeggen dat mensen meer verdienen omdat hun werk gevaarlijk, vuil, stresserend,… is.

3. Idee van compenserende verschillen (Idea of compensating differentials)

=> Soms mogen mensen recht hebben om meer te verdienen omdat er anders slechte gevolgen zullen zijn als ze dit niet doen.
vb. als chirurgen evenveel verdienen als verplegers, wie wil nog chirurg zijn?

• Bij Nozick draait het allemaal om het respecteren van het recht van de mensen op “self-ownership”.
• => Rawls staat volgens hem niet genoeg stil dat de mens zijn talenten en eigenschappen helemaal van zichzelf zijn! Ze mogen niet gebruikt worden om anderen beter te maken zonder die mensen hun instemming.
• Zijn 3 manieren om iets rechtvaardig als het jouwe te beschouwen:

1. Initial Acquisition (Initiële Verwerving)

• => Zaken die nog niet bezit zijn van iemand anders mag iemand tot zijn bezit maken. (gelijkenis Locke ‘als er nog genoeg en even goed is’)
• Dit is echter moeilijk te definiëren hoe je juist iets dat nog geen bezit is van iemand tot jou bezit maakt + Is de natuurlijke wereld geen bezit van ons allemaal? => Volgens Locke heeft de wereld initieel geen eigenaar(s).

1. Voluntary Transfer (Vrijwillige Overdracht)

• Iets kan je ook van tot je bezit benoemen als je het hebt gekregen van iemand anders. Die kan namelijk met haar bezit doen wat ze wil en als ze dat aan jou wil geven, dan wordt dat het jouwe!
• Vb. Nozick is dus tegen belastingen. Een deel ervan bevat nl. onvrijwillige transfers van de ene naar de andere. Dit kan niet volgens zijn 2^de principe.
• (LINK met KANT => we moeten opletten dat we de mens niet puur als middel (2^de formulering categorische imperatief) gaan gebruiken om te herverdelen.

1. Rectification (Rectificatie/Rechtzetting)

• Omdat er ook onvrijwillige transfers zijn in de wereld (waarbij de sterkeren de zwakkeren iets forceren op te geven) voerde hij dit principe van rechtzetting in. Dit houdt in dat onrechtvaardige transfers rechtgezet mogen worden door compenserende transfers die dan tot je bezit behoren.