Waarom gebruiken we alleen geluk als criterium en niet welvaart of gezondheid?
Mill heeft geprobeerd dit probleem op te lossen door te komen met zijn “preferences-utilitarianism”. Hierbij wordt in plaats van het harde criterium geluk een aantal voorkeuren gebruikt om te bepalen of iets een juiste hndeling is. Bij deze voorkeuren kan je denken aan culturele, intellectuele en geestelijke geneugten.
Probleem hierbij is echter dat het criterium erg vaag wordt en het moeilijk is om handelingen met elkaar te vergelijken omdat ze genomen zijn op basis van verschillende onderbouwingen. Daarnaast kan het ook voorkomen dat er bepaalde onacceptabel voorkeuren gebruikt gaan worden
Act utilitarianism
Bentham is de grondlegger van het Act-utilitarisme. In deze versie neemt men alleen de consequenties als criteria voor moreel juist handelen.
Deze visie kreeg veel kritiek omdat dit onacceptabele implicaties met zich meebracht. Bij deze “het doel heiligt de middelen” visie is er absolute macht bij de meerderheid en mag de minderheid opgeofferd worden.
Is 49% van de bevolking nog steeds een minderheid? Is een vraag die je kan stellen. Verder is het zo dat minderheden vogelvrij kunnen worden verklaard.
Rule utilitarianism
Mill zag deze problemen ook en evolueerde het act utilitarisme naar het rule utilitarisme. Kernpunt blijft nog steeds het principe van het grootste geluk maar beperkt het consequentiecriterium. Hij stelt namelijk voor om het grootste geluk voor de grootste groep te bereiken via vooraf geformuleerde regels waaraan handelingen moeten voldoen.
Het belangrijkste is het zogenaamde “principle of harm”. Dit principe stelt dat een handeling alleen juist kan zijn asl andere mensen geen leed wordt aangedaan, zelfs niet als het het geluk voor de grootst mogelijke groep maximaliseert.
Grote probleem in deze is dat uitzonderingen altijd mogelijk zijn.
