Zelfwaardering: algemene oordelende houding tegenover onszelf
 bepaalt denken, voelen en gedrag

Positief-negatief zelfbeeld
 effecten op de persoon

Zelfbeeld = geheel van gedachten, ideeën en oordelen over jezelf  Wie ben ik?

• Het sociale zelfbeeld
  Bv. Naoussa weet dat Korneel graag met haar praat wanneer het thuis weer fout
  ging, ze kan immers goed luisteren
• Het emotionele zelfbeeld
  Bv. Marthe overloopt haar gevoelens bij haar laatste examens: ze studeert altijd
  erg hard, maar bij haar laatste mondeling examen sloeg de onzekerheid
  opnieuw toe.
• Het cognitieve zelfbeeld
  Bv. Pieter haalt prima resultaten voor wiskunde en wetenschappen, hij wilt
  volgend jaar piloot studeren. Hij weet dat hij dit zeker moet aankunnen met
  zijn verstandelijke mogelijkheden.
• Het fysieke zelfbeeld
  Bv. adolescenten hebben heel veel oog voor hun uiterlijk en voor dat van anderen
• Het materiële zelfbeeld
  Bv. Griet vindt geld niet belangrijk

Informatiebronnen bij de opbouw van het zelfbeeld

• Introspectie
  = het waarnemen van onze gevoelens en gedachten
  Bv. Selena voelt zich zelden ‘depri’
• Zelfperceptie
  = het waarnemen van ons gedrag
  Bv. Na een glas water in één keer opgedronken te hebben zegt Noah verbaast te
  zijn van zichzelf
• Looking glass self
  = de interpretatie van het gedrag van anderen die reageren op ons gedrag
  Bv. Kristof zijn beste vrienden vinden het tof dat hij zo goed kan luisteren,
  Kristof leert over zichzelf: ‘ik kan goed luisteren’

Autobiografische herinneringen
= herinneringen over ons verleden
Bv. Toen ik Angelo na al die jaren terugzag, merkte ik dat ik zijn kalme manier
van reageren in stresssituaties had overgenomen

Trekken: blijvende persoonsgebonden karakteristieken
De ‘grote vijf’: spontaniteit, respect, zorgvuldigheid, stabiliteit en autonomie

Waarde van de trekkentheorieën
Voordeel: meetinstrument

Nadeel: beschrijvend, bepaald door wat men al dan niet belangrijk vindt

• De persoon Erik Erikson
  Ontwikkeling identiteit
   Psychosociale ontwikkeling
  = individualisten doorlopen 8 vooraf vastgestelde stadia in hun leven
   Identiteitscrisis
  = in elk stadia word de individu geconfronteerd met een identiteitscrisis,
  die moet hij overwinnen
• De fasen in de persoonlijkheidsontwikkeling
  Acht fasen: ontwikkeling van specifieke persoonlijkheidskenmerken

In elke fase: bepaald bestaansthema + één aspect van menselijke relatie centraal

Iedere overgang: crisis

 Fase één: de relatie met de verzorgende persoon

- 0 tot 12/18 maanden
- Vertrouwen / wantrouwen
Bv. baby’s hebben door dat er dingen en mensen zijn, ook al kunnen ze
die niet zien, hierbij is een basisvertrouwen noodzakelijk

 Fase twee: de relatie met de ouders
- 18 maanden tot 3 jaar
- Autonomie(zelfstandigheid) / schaamte en twijfel
Bv. kinderen beginnen belangrijke verantwoordelijkheden op te nemen
i.v.m de eigen zorg: zelfstandig eten,…

 Fase drie: de relatie met het gezin
- 3 jaar tot 6 jaar
- Initiatief / schuld

 Fase vier: de relatie met school en buurt
- 6 jaar tot 12 jaar
- handvaardigheid / minderwaardigheid

 Fase vijf: de relatie met de leeftijdsgroep en identificatiefiguren
- 12 jaar tot 18 jaar
- Identiteit / identiteitsverwarring
Bv. Ellen is 16 en kan uren voor de spiegel staan ook haar gsm
rekeningen zijn torenhoog door telefoontjes met haar vriendinnen.
Haar ouders moesten eens weten wat ze over hen vertelt.

 Fase zes: de relatie met partners en groepsleden
- 19 jaar tot 40 jaar
- Intimiteit en solidariteit / isolement

 Fase zeven: de relatie met personen met wie men werkt en samenleeft
- 40 jaar tot 65 jaar
- Generativiteit en productiviteit / egocentrisme en stagnatie
(generativiteit = de zorg voor het volgen en leiden van de volgende
generatie, Bv. de zorg voor u kinderen
egocentrisme = louter op zichzelf gericht zijn)

Bv. Vele vragen zich af waar Marc zijn energie blijft halen: hij heeft drie
kinderen, zit actief bij de ouderverenging, is penningmeester bij de
voetbalclub en organiseert één maal per jaar een BBQ voor de buren.

 Fase acht: het nadenken en het aanvaarden van wat geweest is
- vanaf 65 jaar
- Integriteit / wanhoop
(Integriteit: men kijkt terug
Wanhoop: wanhopig omdat ze niet bereikt hebben wat ze wouden)
Bv. hoe grootouders met hun kleinkinderen omgaan