Globalisering is een multidimensioneel begrip. Het incorporeert economische, sociale, politieke en culturele processen. Globalisering is een strijdtoneel. Er zijn 3 opinies op het vlak van de hedendaagse globalisering:

1) Hyperglobalisten

Bendadrukken het unieke karakter van de huidige tijd. Het idee is dat de staten een ondergeschikte rol moeten spelen in de nieuwe globaliserende wereld. Vooral de mondiale economie wordt geviseerd als een sfeer die de regels bepaalt waar de staten zich aan moeten houden

Optimisten: staten zijn historisch relict, zijn onaangepast aan nieuwe, globaliserende condities

Pessimisten: Globalisering maakt een einde aan de welvaartsstaat en sociale democratie.

2) Sceptici

Geloven niet in het vermeende revolutionaire karakter van de hedendaagse globalisering:

Niet nieuw

Niet te interpreteren als globalisering, maar regionalisering

Niet geloven in het verdwijnen van de staat als regulerend en organiserend instituut

3) Transformisten

Kiezen voor de tussenpositie. Nieuwe economische, politieke en sociale omstandigheden, met een onduidelijkheid omtrent de macht van de staten.

Zien globalisering als een historisch proces, dat door de tijd heen verandert van karakter. Globalisering heeft ongelijke impact op verschillende delen van de wereld.

Die verschillende posities ten opzichte van de uniciteit in impact van het globaliseringsproces zijn niet louter academisch, maar ook politiek relevant.

Thomas Friedman onderstreept hoe individuen en staten geen andere keuze hebben dan zich aan te passen aan de nieuwe globale conditie Anderen stellen de conceptualisering van globalisering als een onomkeerbaar proces ter discussie. De oorzaak voor dit verlies aan politieke autonomie moet gezocht worden in actieve neoliberale recepten die gelegitimeerd worden door het idee van een onomkeerbare globalisering. Critici zien de globalisering als een discours dat de groei van de multinationale ondernemingen ondersteunt.

De ideologische strijd over de invulling en appreciatie van globalisering toont meteen aan hoe voorzichtig wetenschappers moeten omspringen met het concept. Volgende vragen moeten worden beantwoord:

Wanneer start het proces van globalisering

Verloopt het historisch proces van globalisering gestaag of in golfbewegingen

Wat is de plaats van de hedendaagse globalisering in het historische verhaal

Globalisering :

‘Kleiner’ worden van de wereld

Compressie van tijd en plaats

Systematisch reduceren van grenzen, vooral op economisch vlak

Voor het eerst gebruikt in The Economist in 1959. Doorbraak begrip na de val van de Berlijnse Muur & het commerciële internet in 1989. De gebeurtenissen daarna creëren nieuwe wereld:

Economische grenzen vallen weg

‘stromen’ van kennis, ideeën, informatie etc. worden breder en intenser

Verkleinen van de wereld is paradoxaal. Het is het gevolg van een groeiproces met intermenselijke verbindingen die zich ontwikkelen op een steeds grotere schaal. De hedendaagse globalisering duidt het eindpunt aan van dit groeiproces waarbij de groei van de markten de gehele aarde omvat, dit d.m.v. de groeiende menselijke mobilisatie en communicatie.

Peter Dicken stelt dat globalisering de integratie is van een horizontale en een verticale schaalvergroting (zie figuur 17 pagina 156)

Verwijst naar groeiende impact van deze contacten op het sociale en individuele leven.

“Interactionele schaalvergroting en toegenomen impact van deze interactie op het sociale en individuele leven.”

David Held toont dat globalisering kan worden gemeten in 4 dimensies :

Extensity: uitgestrektheid van netwerken

Intensity: intensivering van relaties en contacten

Velocity: de snelheid van stromen en contacten

Impact: de invloed van interconnectie

Toenemende globalisering impliceert een vergroting, een verdichting, een versnelling en een grotere impact van de connecties en netwerken, tot op het globale niveau.

Thick globalization : 4 scoren hoog

Thin globalization : ruimtelijke groei van netwerken gaat niet gepaard met een grotere intensiteit, snelheid en impact.

Mongoolse Rijk gaat een Pax Monglica door. Dit zorgt voor een sterke expansie van de handel d.m.v. de zijderoutes op land als op zee. In zijn meest essentiële vorm staat globalisering voor de expansie van handel en interactie. Hedendaagse wereldgeschiedenis, of global history, wordt soms vertaald als de geschiedenis van globalisering. In de jaren ’ 90 werd globalisering een buzzword, een koepelbegrip om de maatschappelijke transities in het laatste kwart van de 20^ste eeuw te benoemen.

Afrika zit letterlijk in de marge van het nieuwe wereldsysteem. Deze marginalisering gaat samen met geringe interesse voor het continent vanuit mondiaal perspectief. De kolonisatie heeft eveneens de geschiedenis van Afrika gekoloniseerd:

Proces van interne kolonisatie: opbouw van meer complexe culturen en staatsystemen

Processen van regionale integratie

Het proces van mondiale integratie

Het proces van periferiering

De geschiedenis van Afrika in een mondiaal perspectief confronteert ons met alle aspecten, positief en negatief, van de human journey.