• baljuw, amnam, schout, meier, ruwaard
• bevoegdheden:

- bestuurlijke taken

- politionele bevoedheden (bv. nachtrust)

- gerechtelijke opdrachten (bv. beul aannemen)

• adviserend orgaan
• controle op schepenbanken
• samenstelling

- voormalige leden van de magistraten

- vertegenwoordigers van de corporaties

- notabelen/welgestelde inwoners

• bevoegdheden

- inspraak bij burgemeester en schepenverkiezingen

- horen van de stadsrekeningen

- instemming van de beden

• Gent

- schepenbank van de Keure

- schepenbank van de Gedele (wezerij)

- colatie (controlefunctie) verplicht gehoord in financiële aangelegenheden

• Brussel

- magistraten

- wijderaa (oud-leden magistraten, dekens van de lakengilde)

- negen naties (dekens van de ambachten)

• Antwerpen

- magistraat

- oud-schepenen

• voorstelling schepenbank (aangesteld door de vorst) vs. heerlijke schepenbank (aanstelling door heer, bv. Breda, Diest onder de prinsen van Oranje)
• benoemingsrecht is beperkt:

- lijst wordt voorgedragen waaruit de vorst kiest

- schepen bleven vaker meer dan 1 jaar aan

• criteria schepenverkiezing

- rechts- enhandelingsbekwaam

- mannelijk

- katholiek

- poorter

- eerbare levenswandel (bv. geen maitresse hebben)

• pensionarissen: juristen/vorm van continuïteit
• bevoegdheden

- bestuurlijke taken ism stadsraad (zie volgend puntje)

- gerechtelijke bevoegdheden

• volledige rechtsmacht
• meer en eerder juristen dan platteland
• vrijwillige rechtspraak
• na 1750: dalend belang

• poorters: volwaardig stadsburgerschap

- speciale rechten

- vrijstelling van tollen

- zetelen in schepenrechtbank

- bepaalde plichten, bv. stedelijke belastingen, functie stadsmilitie

• buitenpoorters: wonen niet in de stad, maar hebben rechten van de poorters

- kiezen voor stadsrechtbanken met juristen ipv platteland zonder juristen

- fiscaal interessantere statuten

- invloed van steden op het platteland

Hoe verwierf je poorterschap?

• door afstamming
• door huwelijk met poorter(es)
• door aankoop (genoteerd in poortersboeken)
• door bezit van stadsgrond
• door beaalde tijd in stad te verblijven