• onderzoeker bestudeert inhoud gedachten (woorden/ beelden), dromen en opvattingen die patiënt zelf rapport. Lijkt onmiddellijk toegang te geven tot inhoud van denken.

Problemen:

• Alleen toegang tot gedachten/ideeën die onderzochte zich op moment bewust is.
• Sociaal wenselijke antwoorden, waarvan zij menen dat onderzoeker het wil horen.
• Automatische informatieverwerkingsprocessen (Problemen omzeilen) Meten aandachts-/geheugenprocessen bij verschillende soorten stimuli. Onderzoekt of processen anders verlopen bij verwerken informatie verband houdend met het bij stoornis horende schema dan wanneer dit niet het geval is. Twee voorbeelden:
• Stroop-taak woorden in kleur afgedrukt. Kleur noemen en niet inhoud woord. Angstige blijken sterker dan normale/depressieve vertraging te vertonen bij noemen kleur dat te maken heeft met schema dat – naar men aanneemt – bij hen actief is.
• Geheugenonderzoekpersoonlijke herinneringen geven bij neutrale stimuluswoorden. Depressieve blijken in verschillende opzichten af te wijken:
  • Rapporteren meer herinneringen die sombere persoonlijk betekenis hebben.
  • Herinnering sombere gebeurtenis schiet sneller te binnen dan vrolijke.
  • Moeilijk concrete gebeurtenissen herinneren, meer globale (negatieve) herinneringen

nieuw schema van hoger conceptueel niveau gevormd, dat zowel nieuwe informatie omvat als alles wat oude schema kon verklaren.

Inhoud schema’s bij verschillende vormen psychopathologie (volgens Beck):

• Depressie, gepreoccupeerd met verlies- en hopeloosheidgedachten. Depressogene schema’s, ideeën over eigen waardeloosheid en schuld, over onrechtvaardigheid/ liefdeloosheid wereld en anderen, en hopeloosheid over toekomst. Cognitieve triade
• Manie staan juist overoptimistische ideeën over de eigenwaarde en voortdurende winstmogelijkheden op de voorgrond.
• Angst, gevaarschema’s, hoge verwachting van gevaar, gecombineerd met lage verwachting eigen mogelijkheden om gevaarlijke situatie hoofd te bieden.

Onderzoek heeft verfijndere informatie opgeleverd, enkele voorbeelden van inhoudelijke thema’s die in cognitieve schema’s bij angststoornissen worden onderscheiden:

• Paniekstoornis, lichamelijke sensaties geïnterpreteerd als signalen onmiddellijke catastrofe die persoon zal treffen (hartkloppingen, pijn borst duiden op hartaanval)
• Sociale angst schema’s met ideeën over negatieve beoordeling die anderen zouden geven van gedrag van persoon in de sociale omgang.
• Obsessief-compulsieve stoornissen overschatten gevaar, ook overmatige neiging om persoonlijke verantwoordelijkheid te nemen voor het afwenden van gevaar.

nieuw schema naast al bestaande schema (dat dus niet verandert)

informatie die strookt met vooroordeel herinnert men zich gemakkelijker dan informatie die tegenstrijdig is.