Consensus: lopen andere mensen ook weg?
Nee: lage consensus, zegt iets over Piet dus ‘intern’
Ja: hoge consensus, extern

Distinctiviteit: loopt Piet altijd weg bij colleges?
Nee: hoge distinctiviteit, extern
Ja: lage distinctiviteit, intern

Consistentie: zou Piet op een ander tijdstip ook weglopen?
Nee: lage consistentie, extern
Ja: hoge consistentie, kan zowel intern (bij lage consensus en distinctiviteit) als extern (bij hoge consensus en distinctiviteit) zijn.

Covariatie principe: Een principe uit de attributietheorie. Houdt in dat gedrag wordt gerelateerd aan factoren die er zijn wanneer het gedrag voorkomt en er niet zijn als het gedrag niet voorkomt. Dit wordt ook in de wetenschap toegepast en door mensen.

Drie informatie stromen die onderscheiden kunnen worden bij het covariatie principe:

• Consensus: reageren anderen hetzelfde in die situatie?
• Distinctiviteit: reageert de persoon ook zo in andere situaties?
• Consistentie: reageert de persoon altijd zo in deze situatie (ander tijdstip)?

Iedereen van ons probeert gedrag te begrijpen door deze te observeren en te analyseren.

3 factoren onderscheiden

• Vrije keuze
• Sociaal wenselijk
• Gevolgen

Voorbeeld (bv Piet slaagt of zakt voor zijn tentamen Psychologie) van een intern-stabiele, intern-instabiele, extern-stabiel en extern-instabiele attributie:

• Intern-stabiel: aanleg
• Intern-instabiel: slecht geleerd
• Extern-stabiel: vak te moeilijk
• Extern-instabiel: te warm in het lokaal

Om mensen te begrijpen en te voorspellen moeten we de mensen hun karakter beter kennen.

Attributie: Het toeschrijven van oorzaken aan gebeurtenissen, gedrag/ prestatie/ uitspraak van jezelf en anderen.

Twee manieren waarop mensen attribueren (d.w.z. oorzaken toekennen):

Van externe attributie is sprake als oorzaken worden gezien als liggend buiten de betrokkene. Wanneer iemand zakt voor een examen dan is de uitspraak “dat komt doordat de verwarming zo hoog stond dat ik me niet kon concentreren” een voorbeeld van externe attributie; Persoonlijke attributie

Van interne attributie is sprake als oorzaken worden gezien als liggen binnen de betrokkene. Wanneer iemand zakt voor een examen dan is de uitspraak “dat komt doordat ik te dom ben voor dit examen” een voorbeeld van interne attributie. Situationele atributie

Mensen hebben de neiging om te attribueren op een wijze die prettig is voor het eigen zelfbeeld. Bij prettige gebeurtenissen wordt er meestal intern geattribueerd, terwijl bij vervelende gebeurtenissen meestal extern geattribueerd wordt. (zie H3; 4 manieren om zelfwaardering te beschermen)

Psychologische onderzoeken wezen uit dat mensen vrijwel automatisch attribueren wanneer zij gedrag van anderen waarnemen, en daaraan conclusies verbinden over de persoonlijkheid van die ander.