Vier aspecten van zelfverwerkelijking: herkenbaarheid, authenticiteit, reflexiviteit en zelfkennis.

Herkenbaarheid: we kunnen onze identiteit niet helemaal herleiden tot een herkenbare stijl of herkenbaar karakter. In de eerste plaats omdat je als individu met een eigen wil ook de vrijheid hebt om juist expres van dat herkenbare karakter af te wijken. Een herkenbaar karakter is ook zeker geen garantie voor een eigen identiteit.

Het herkenbaar karakter moet ook een bepaalde authenticiteit hebben: het moet echt van jou zijn en niet van iemand anders. Moet origineel zijn. In het geval van je mening betekent dat je er zelf over moet hebben nagedacht. De vraag is of dit ook van belang is voor het hebben van een vrije wil. Als je iets alleen maar wilt omdat iemand anders het ook wil, wat voor rol speelt je eigen identiteit dan nog?

Authenticiteit betekent niet klakkeloos iets van iemand anders overneemt, maar dat wil nog niet zeggen dat je je helemaal niet door anderen laat beïnvloeden.

Je kunt namelijk nadenken over de manier waarop je zelf denkt. : reflecteren, In de filosofie spreek je van reflexiviteit wanneer iets op zich zelf betrokken is, wanneer iets over zichzelf gaat. Als we reflecteren over de manier waarop we beïnvloed worden, dan kan het dus een weloverwogen keuze worden dat we ons op die manier laten beïnvloeden.

Reflexiviteit roept vragen op: wat zijn goede redenen om te besluiten dat je iets zelf wilt?, is het wel mogelijk om je bewust te zijn van alle manieren waarop je wil wordt beïnvloedt? Zijn er niet altijd invloeden op je wil waar je je niet van bewust bent? Als je echt goed wilt reflecteren, moet je dan ook reflecteren op de manier waarop je reflecteert? En kun je dan niet eeuwig door blijven gaan.

Reflectie is geen garantie tot succes. Het feit dat je er zelf voor kiest, betekent niet automatisch dat het ook de keuze is die het best bij jou past. En welke keuze het best bij je past, hangt weer af van je eigen identiteit: zelfkennis: Hoe meer inzicht je hebt in wie je bent, hoe beter je in staat bent om keuzes te maken die daar goed bij passen, en hoe meer je eigen identiteit dus tot uitdrukking komt in je handelen.

Je bent immers pas echt vrij om te doen wat je wilt wanneer je ook echt weet wat je wilt

Zelfverwerkelijking: een handeling uit vrije wil is een handeling waarin tot uitdrukking komt wat de handelende persoon zelf belangrijk vindt. Om een vrije wil the hebben, moet je een individu zijn met een eigen mening over wat belangrijk voor je is en wat niet. Met vrije wil bedoelen we dus het vermogen om op basis van je eigen mening beslissingen te nemen.

Als je een eigen stijl en een eigen smaak hebt en je hebt zelf nagedacht over wat je wilt, dan zegt dat iets over de specifieke persoon die jij bent (identiteit).

Als je daar vervolgens ook naar handelt, dan wordt datgene wat je zelf belangrijk vindt werkelijkheid in de manier waarop je leeft.

We gaan ervanuit dat we een onderscheid kunnen maken tussen gedrag waarin de eigen identiteit tot uiting komt en gedrag waarin iets anders tot uiting komt. Sommige mensen zeggen dat ze op zoek gaan naar zichzelf. Blijkbaar gaat jezelf dan niet vanzelf.

Derk Pereboom: Probeert de vrije wil niet te redden, beschouwt het idee dat mensen eigenlijk nooit straf verdienen als iets positiefs. We verdienen volgens hem alleen straf als we totale controle hebben maar mensen hebben geen totale controle. Pereboom noemt zichzelf een hard incompatibilist, hij meent te zeggen dat niemand een vrije wil heeft, het doet er niet toe of het determinisme waar of onwaar is.

We kunnen mensen nooit tot verantwoording roepen, uit zijn hard incompatibilisme volgt dat mensen nooit een straf verdienen (sterke aanrekenbaarheid) maar dat wilt echter niet zeggen dat je mensen niet tot verantwoording mag roepen (zwakke aanrekenbaarheid).

Pereboom is van mening dat het gerechtvaardigd is om criminelen op te sluiten wanneer zij een bedreiging vormen voor de samenleving (of andersom), maar minder om criminelen op sluiten met vergelding als reden.

Thomas Nagel: Wanneer een belangrijk aspect van wat iemand doet afhankelijk is van factoren buiten zijn controle, terwijl we hem in dat opzicht toch blijven beschouwen als object van morele oordelen, dan kunnen we spreken van morele mazzel of pech.

Is het eerlijk om iemand zwaarder te straffen dan een ander, terwijl het veroorzaken van een ongeluk bijvoorbeeld voor een groot deel berust op pech?

We doen dit ook als bijvoorbeeld een moord mislukt door toeval en het een poging tot moord wordt. Dit wordt minder zwaar gestraft dan als de moord geslaagd was.

Immanuel Kant oordeelt dat het onterecht is om mensen verschillend te veroordelen op basis van verschillen die een kwestie zijn van mazzel en pech. Hetgeen dat ze verkeerd hebben gedaan is eigenlijk het enige dat te verwijten valt.

Indien het determinisme waar is, was de beslissing om iets verkeerds te doen een noodzakelijk gevolg uit verschillende factoren.

Volgens Fischer zijn we slechts verantwoordelijk als we de totale controle hebben over het handelen, onze oorzaken kunnen slechts vrij zijn van pech en geluk als ze de ultieme oorzaak zijn.