Vergelijking tussen Comte en Spencer

Comte

Spencer

Rede versus evolutie

Mentalistisch: bewustzijn

Verklaring in grootte van de maatschappijen

Evolutie doordat menselijk gedrag meer door de rede werd geleid

Evolutie zonder bewustzijn: biologisch proces, evolutie is er, of de mensen daar nu weet van hebben of niet

Consensus versus ‘integratie door arbeidsverdeling’: verklaring sociale orde

universele consensus

organisme (~lichaam: organen zijn op elkaar afgestemd en functioneren zonder dat ze zich daar bewust van zijn)

nadruk op bewustzijn

verlenging van de arbeidsindeling: als die ver is doorgevoerd zijn de mensen afhankelijk, gedwongen tot samenwerken, hoe vlotter, hoe meer sprake van sociale orde

problemen ontstaan wanneer de maten van arbeidsdeling (structurele differentiatie en specialisatie) niet aangepast aan de omvang van de bevolking

Altruïsme versus individualisme

Verwacht toename van het altruïsme: inzien hoe hard mensen elkaar nodig hebben, oog hebben voor de ander

Verwachtte toename van het individualisme (door de arbeidsverdeling: vergroot verschillen en bijkomend besef)

samenleving doordrongen van het feit dat ze deel uitmaken van collectiviteit

sterkste overleeft, onaangepasten vallen weg, liberale ideologie