*=geheel van waarden, normen en overtuigingen met betrekking tot de organisatie en haar omgeving die in de organisatie zijn ingebed.

*Sanders & Neuijen = ajuin:

• Basisassumpties: kern organisatiecultuur
• Waarden en normen: expliciet geformuleerd:
  • Waarden:
    • Regels en voorschriften waaraan de waarden worden afgemeten
    • Zero fouten = topkwaliteit
• Mythen, helden en symbolen
  • Symbolen:
    • Uiterlijke tekens van cultuur
    • Gemakkelijk te wijzigen
  • Helden:
    • Voorbeeldfunctie
    • Aanduiden goed of slecht gedrag
    • Meestal niet meer in organisatie
    • Ook antihelden
• Gewoonten, rituelen en procedures:
  • Rituelen:
    • Sociale gewoontes
    • Essentieel voor leden
    • Bieden zekerheid en houvast

= politieken en activiteiten in de organisatie, die het gedrag van de leden voorschrijven of beperken=coördinatie horizontale en verticale indelingen:

• Formalisatie/Standaardisatie:
  • FORMALISATIE = voorschrijven wat de werknemers moeten doen
  • STANDAARDISATIE = voorschrijven hoe de werknemers het voorgeschrevene moeten doen
  • conformiteit = beperken van controle en persoonlijk toezicht mogelijk
• Centralisatie:
  • CENTRALISATIE = formele beslissingsmacht geconcentreerd bij hoogste leiding
  • SUBSIDIARITEITSPRINCIPE = hogere niveau’s mogen zich niet inlaten met beslissingen die de lagere niveau’s ook kunnen nemen
    • werk lagere niveau’s aantrekkelijker
    • leiding kan zich richten op belangrijkste beslissingen
  • Mate van centralisatie ~ :
    • Omvang
    • Heterogeniteit
    • Omgeving
    • Specialisatie
    • Duurzaamheid activiteiten

= beschrijven hoe organisatie is opgebouwd:

• Horizontale organisatie-indeling:
  • Bevat eenheden waarin onderscheiden functies en taken op logische wijze worden gegroepeerd in beheersbare vorm (DEPARTEMENTALISATIE)
  • Departementaliseren:
    • Functionele indeling:
      • Gelijksoortige functies samenvoegen in functionele afdelingen
      • Grote mate van specialisatie
      • Voordelen:
        • Efficiëntie
        • Opleidingsbehoeften beter omschreven
        • Schaalvoordelen
        • Gevoel van samenhorigheid
      • Nadelen:
        • Eentonigheid
        • Rigiditeit
        • Lange communicatielijnen
        • Geen totaalvisie
    • Product indeling:
      • Groepering op basis van het product
      • Voordelen:
        • Snelle probleemsignalisering & oplossing
        • Betrokkenheid
        • Bredere vorming, minder eentonig
        • Korte communicatielijnen
        • Coördinatie binnen afdeling vlotter
      • Nadelen:
        • Minimum volume
        • Minder schaalvoordelen (=hogere kosten)
        • Mindere specialistisch
    • Geografische indeling:
      • Groepering volgens geografische plaats
      • Veronderstelt zeker volume en geografische verspreiding
      • Voordelen:
        • Lokale aanpassing
        • Korte communicatie naar klant
        • Lokale coördinatie
        • Betrokkenheid medewerkers
      • Nadelen:
        • Moeizame communicatie met “corporate”
        • Eigen (lokale) doelstellingen eerst
        • Te strike procedures van moederhuis
    • Markt indeling:
      • Groepering volgens markt-segment = segmentatie markt
      • Voordelen:
        • Klant centraal
        • Grondige kennis van de markt
        • Gerichter marktsignalen detecteren, analyseren en kanaliseren
        • Commerciële activiteiten gedijen uitstekend
      • Nadelen:
        • Te veel oog voor klant ipv op efficiëntie
        • Coördinatie tussen M-afdelingen
        • Tijdverlies door onderlinge twisten voor centrale diensten
        • Indien centrale arbiter = minder efficiëntie
    • Kanaal indeling:
      • Groepering volgens distributiekanaal
  • Geen beste indeling = contingentiebenadering noodzakelijk
  • Wel rekening houden met bepaalde aspecten:
    • Omvang bedrijf (klein = F; groot = P)
    • Aard activiteiten (bepaalde activiteiten best centraal = P)
    • Spreiding werkzaamheden (Groot volume & verspreiding = G)
    • Coördinatie activiteiten
• Verticale organisatie-indeling:
  • Vastleggen hiërarchie of bevelstructuur (gezagsverhoudingen)
  • FORMELE ORGANISATIE = officiële organisatie
  • INFORMELE ORGANISATIE = feitelijk functioneren (schaduworganisatiestructuur)
  • Verticale indeling:
    • Lijnorganisatie: eenheid van bevel
      • Voordelen:
        • Grote mate van duidelijkheid en ondubbelzinnigheid
        • Taakafbakening
        • Taak chef overzichtelijk
        • Eenvoudige informatie/communicatiestructuur
        • Verticale promotiekansen
      • Nadelen:
        • Spanwijdte = optimaal bepaald door:
          • Capaciteit manager
          • Capaciteit medewerkers
          • Aard/moeilijkheid werk
          • Beschikbare technologie
          • Horizontale indeling
        • Lange communicatielijnen
        • Verstoringen en ruis
        • Overbelasting afdelingshoofden
        • Efficiëntie
    • Uitgebreide lijnstructuren:
      • Staffunctie:
        • Ondersteunen lijnfunctionaris in besluitvorming
        • Informatie verwerken/advies verstrekken
        • Geen lijnbevoegdheid
        • Deskundige
        • Voordelen:
          • Verbetering kwaliteit besluitvorming
          • Eenheid van bevel blijft
          • Lijnverantwoordelijke kan bezig houden met beleidsbeslissingen
        • Nadelen:
          • Niet productief meetbaar
          • Duur betaald
          • Leiden soms eigen leven
      • Hulpfunctie:
        • Ondersteunen primaire processen
        • Uitbesteedbaar
      • Functionele functie:
        • Wel verplichtingen opleggen aan lijnfunctionaris, doch onder andere directie
        • Beperkte omvang
        • Voordelen:
          • Snelle communicatie
          • Specialisten
          • Informatiedoorstroming (eis van conformiteit)
          • Grotere spanwijdte
        • Nadelen:
          • Tegenstrijdigheden
          • Geen eenheid van bevel
          • Teveel aan functies = overbelasting
    • Matrixorganisatie: Duaal leiderschap
      • Functionele structuur verzoenen met projectteamstructuur
      • Intense samenwerking tussen verschillende afdelingen vereist
      • Voordelen:
        • Flexibiliteit
        • Betere afstemming producten en diensten op klant
        • Korte communicatielijnen
      • Nadelen:
        • Dure vorm
        • Conflicten tussen loyaliteit functionele afdeling en team
        • Veel overleg en verzoening

*MANAGEMENTPROCES = besturingsproces waarbij het nemen van beslissingen die betrekking hebben op de organisatiestrategie, organisatiestructuur en de operationele uitvoering van de activiteiten binnen de organisatie centraal staan