toch slaagden progressieve regio’s er niet in de industriële voorsprong qua stedelijke productie v. kwaliteitsgoederen binnen het eigen gebied te handhaven  vanaf laatste decenia 16de eeuw diaspora van industriële technici uit Ned. & It

80j-oorlog in Ned.: trof meest plattelandsindustrie, vanaf godsd.-repressie ook de steden, volledige ramp na herovering Z-Ned. door Fernese & sluiting schelde à exodus!
door braindrain werd Nederlandse knowhow verspreid over heel Europa
ook diaspora door Europees mercantilisme: was moeilijk voor export
uitwijking naar hoofdstad waar aanwezigheid v. elite de vraag nr luxegoederen verzekert
Italië: voornaamste redenen zijn de inzinking v.d. Mediterrane economie + mercantilisme
conclusie: positief voor Europa, negatief voor Ned. & It. (groot verlies + nieuwe concurrentie)