18^de eeuw: Mandeville stelt “laat ondeugden bloeien, er zal ongelijkheid ontstaan, maar uiteindelijk zal iedereen er beter van worden”

( Griekse filosofen: goed en deugdzaam handelen leidt tot goed leven)

Adam Smith herneemt die theorie op minder provocatieve wijze en stelt:
het nastreven van het eigenbelang leidt automatisch tot het algemene belang want een onzichtbare hand richt de mensen hun streven op algemeen belang.

private en maatschappelijke moraliteit worden gescheiden.

We hoeven niet het gemeenschappelijk goed te viseren om het te realiseren.

Vb. Naar de bakker gaan. Dit doen we om brood te kopen om te eten. Hierdoor geven we hem geld, die er weer dingen voor zichzelf mee kan doen.

Adam Smith zorgde voor een verandering in ons denken over economie. Er komt tijd dat al wat economische groei bevordert wordt geprezen. En als dit iedereen laat winnen… Wat is dan het probleem?

• Economie (eigenbelang) en ethiek (goed doen voor anderen) gaan niet samen stellen velen. Tekst wil aantonen dat de relatie economie-ethiek complexer is dan sommige naïeve economen denken.

• Er zit veel optimisme bij Kant omdat het vat op de werkelijkheid veel krachtiger wordt en dit zal zich op alle domeinen voortzetten.
• Vb. Kant in de POLTIEK: boek “ de eeuwige vrijheid”
• (de eeuwige vrijheid = café met kerkhof ernaast)
• Denkt na over het probleem van de politieke instabiliteit: Wat moeten we toch doen met die voortdurende oorlogen?
• Hij denkt dat de economische ontwikkeling voor meer stabiliteit zal zorgen omdat landen meer afhankelijk van elkaar zullen worden.
• De politieke strijd wordt vervangen door de economische strijd en de banden die hierbij ontstaan zijn sterker dan de politieke strijd.
• => De vorsten zullen inzien dat samenwerken beter werkt dan oorlog voeren.
• Weetje: Op het grafstuk van Kant staat:

- De Sterrenhemel => kennis van Newton, universele

- De Zedenwet => categorische imperatief

• God vindt je niet meer terug in al dit. Maar Kant is gelovig en gaat nog postulaten schrijven daarom. Deze gaan dan over het feit dat het vaak moeilijk is voor mensen in de maatschappij waarin God een druk is van bovenaf die ervoor zorgt dat je het juiste doet.
• Vb. als iedereen de ander als doel op zich zou zien, dan brengt dit een toestand van het hoogst toelaatbare geluk met zich mee. Mensen zijn echter niet instaat de causale band te bewerkstelligen. Daarvoor moet men het bestaan van God aannemen.
• => God is puur functioneel gedacht. Hij wordt er bijgehaald zodat mensen die het moeilijk hebben toch juist kunnen denken. Kant zelf is antireligieus.
• OPMERKING: Kant stelt dat mensen geloven in God!
• Geloven is iets wat principieel onmogelijk waarheid kan worden!
• Hoe kan men geloven in datgene waarvan men inziet dat het nooit waar kan zijn? => hoort volgens Kant bij de imperfecte aard van het menselijk wezen.